Parlamenti Europian publikoi këtë të enjte draft-raportin e tij vjetor për Shqipërinë, duke analizuar progresin dhe sfidat në fushat e sundimit të ligjit, reformës në drejtësi dhe antikorrupsionit. Raporti evidenton avancimet e bëra, por gjithashtu nxjerr në pah mangësitë që kërkojnë vëmendje të menjëhershme nga autoritetet shqiptare.
1. Reforma në drejtësi dhe vettingu
Raporti vlerëson se zbatimi i reformës në drejtësi, përfshirë vettingun e gjyqtarëve dhe prokurorëve, ka ndikuar pozitivisht në rritjen e llogaridhënies dhe integritetit brenda sistemit gjyqësor. Sidoqoftë, eurodeputetët theksojnë se mbeten sfida të rëndësishme:
Efikasiteti i gjyqësorit mbetet i ulët.
Gjykatat përballen me mbingarkesë çështjesh, duke vonuar vendimet.
Ka nevojë për stabilitet më të madh në jurisprudencë dhe përpjekje për të kufizuar ndikimin e jashtëm mbi vendimet gjyqësore.
2. Forcimi i organeve të qeverisjes gjyqësore
Raporti bën thirrje për një forcim të mëtejshëm të organeve të qeverisjes gjyqësore, duke vënë theksin tek:
Pavarësia dhe transparenca e tyre.
Kapaciteti profesional i anëtarëve të organeve.
Investime të qëndrueshme në infrastrukturën e gjykatave dhe në procesin e dixhitalizimit, që mund të përmirësojë menaxhimin e çështjeve dhe aksesin e qytetarëve në drejtësi.
3. Lufta kundër korrupsionit
Korrupsioni vazhdon të përbëjë një sfidë serioze për Shqipërinë, sipas raportit. Megjithëse ka përparim në kuadrin ligjor dhe institucional, Parlamentit Europian i shqetëson:
Nevoja për të konsoliduar historikun e hetimeve dhe ndjekjeve penale, veçanërisht për korrupsionin e nivelit të lartë.
Korrupsioni duhet të adresohet në të gjitha nivelet e qeverisjes për të rritur besimin e qytetarëve tek institucionet dhe për të siguruar një mjedis biznesi të parashikueshëm.
4. Lufta kundër krimit të organizuar
Raporti thekson rëndësinë e luftës efektive kundër krimit të organizuar, duke përfshirë:
Rrjetet e pastrimit të parave.
Trafikimin e drogës dhe veprimet kriminale ndërkombëtare.
Eurodeputetët bëjnë thirrje për bashkëpunim të intensifikuar me agjencitë e BE-së, si Europol dhe Eurojust, për të përmirësuar efektivitetin e hetimeve dhe ndjekjeve penale në këto fusha.
Raporti i Parlamentit Europian e sheh Shqipërinë në një fazë progresi të ndërmjetëm, duke njohur përparimet në reformën e drejtësisë dhe kuadrin antikorrupsion, por nënvizon se sfidat mbeten të mëdha, veçanërisht në zbatimin efektiv të ligjit, efikasitetin gjyqësor dhe luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar.
