Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, deklaroi të hënën se Gaza po përjeton një uri të vërtetë, dhe i kërkoi Izraelit të sigurojë ndihmë ushqimore për civilët, duke sinjalizuar një ndryshim të dukshëm në qëndrimin e tij lidhur me krizën humanitare në Rripin e Gazës.
Kjo erdhi pasi pamjet e fëmijëve të kequshqyer kanë nxitur shqetësime të reja ndërkombëtare.
Duke folur nga Skocia, Trump tha se SHBA dhe vende të tjera po ofrojnë para dhe ushqim për Gazën, por theksoi se kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu “duhet ta drejtojë situatën në një mënyrë të caktuar”.
“Dua që ai të sigurojë që ata të marrin ushqim,” tha Trump. “Dua të sigurohem që ata ta marrin ushqimin.
Këto komente përfaqësojnë një ton më të vendosur krahasuar me deklaratat e një jave më parë, kur ai u shpreh më i tërhequr në lidhje me luftën dhe kur negociatat për armëpushim në Katar kishin ngecur. Vërejtjet e Trump-it gjithashtu nënvizuan një largim të ri nga Netanyahu, pavarësisht marrëdhënieve të afërta pas sulmeve të përbashkëta të SHBA-së dhe Izraelit ndaj objektivave iraniane.
Kur u pyet nëse pajtohej me deklaratën e Netanyahut të bërë të dielën – në të cilën kryeministri izraelit tha se “nuk ka politikë urie dhe nuk ka uri në Gaza” – Trump u përgjigj:
“Nuk e di,” tha ai. “Po gjykoj sipas televizionit, dhe do të thosha që jo, veçanërisht sepse ata fëmijë duken shumë të uritur.”
SHBA do të ngrejë qendra ushqimore në Gaza
Përballë presionit të rritur ndërkombëtar, ushtria izraelite nisi gjatë fundjavës shpërndarjen e ndihmave nga ajri, shoqëruar me pauza të kufizuara në luftime në tre zona të dendura në Gaza, për rreth 10 orë në ditë, për të mundësuar shpërndarjen e ndihmave.
Të premten, Trump kishte shprehur një lloj dorëzimi për situatën në Gaza, pasi SHBA dhe Izraeli tërhoqën delegacionet e tyre nga bisedimet për armëpushim në Katar. Ai deklaroi se Hamasi ndoshta duhet të eliminohet, dhe shtoi për Izraelin: “Ata do të duhet të luftojnë dhe ta pastrojnë atë.”
Por të hënën, qëndrimi i tij u duk më aktiv, ndërsa raportet për vdekje të shkaktuara nga uria dhe imazhet e banorëve – veçanërisht fëmijëve – që përpiqeshin të siguronin ushqim, vazhdonin të shpërndaheshin gjerësisht.
Gjatë një takimi me kryeministrin britanik Keir Starmer, Trump njoftoi se SHBA do të ngrisë qendra ushqimore në Gaza, megjithatë nuk dha detaje të mëtejshme. Shtëpia e Bardhë nuk kishte ende informacion shtesë për këtë plan.
Presioni ndërkombëtar rritet
Ndërkohë që Trump i bëri thirrje Netanyahut të bëjë më shumë për të lehtësuar krizën, vetë presidenti amerikan u përball me kërkesa të ngjashme.
Presidenti egjiptian Abdel Fattah al-Sissi, në një fjalim televiziv të hënën, deklaroi se Trump është “i vetmi që mund të ndalë luftën, të ofrojë ndihmën dhe t’i japë fund kësaj vuajtjeje.”
“Ju lutem, bëni gjithçka që mundeni për të ndalur këtë luftë dhe për të ofruar ndihmë,” u shpreh el-Sissi, duke shtuar: “Besoj se ka ardhur koha për t’i dhënë fund kësaj lufte.”
Trump akuzoi Hamasin për vjedhje të ndihmave që synojnë të arrijnë popullsinë në Gaza, por kur u pyet për përgjegjësinë e Izraelit për kufizimin e ndihmës, u shpreh: “Izraeli ka shumë përgjegjësi.”
“Ne duhet të ndihmojmë në baza humanitare përpara se të bëjmë ndonjë veprim tjetër. Duhet t’i ushqejmë fëmijët,” deklaroi Trump.
Starmer: “Situatë e dëshpëruar” në Gaza
Kryeministri britanik Keir Starmer ishte më i prerë në komentet e tij, duke e cilësuar situatën në Gaza si “të dëshpëruar”.
“Mendoj se njerëzit në Britani janë të tmerruar nga ajo që shohin në ekranet e tyre,” u shpreh Starmer.
Ai, që ndodhet nën presion nga anëtarët e Partisë Laburiste për të njohur një shtet palestinez (siç bëri Franca javën e kaluar), theksoi se Mbretëria e Bashkuar mbështet shtetësinë për palestinezët, por kjo duhet të jetë pjesë e një zgjidhjeje me dy shtete.
Trump, nga ana tjetër, kishte deklaruar javën e kaluar se njohja e shtetit palestinez nga Franca “nuk ka asnjë peshë.”
“Nuk do të mbaj një qëndrim,” tha Trump të hënën për çështjen e njohjes së shtetit palestinez. Për Starmer, ai shtoi: “Nuk më shqetëson nëse ai merr një qëndrim.”
Bojkoti i SHBA-së dhe Izraelit ndaj Asamblesë së OKB-së
Komentet e Trump u bënë ndërsa Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara u mblodh të hënën për të promovuar një zgjidhje me dy shtete për konfliktin izraelito-palestinez. Sidoqoftë, SHBA dhe Izraeli e bojkotuan takimin dy-ditor, duke thelluar më tej hendekun diplomatik.
