Tash e 14 vjet, Halil Avdiu, punëtor i ndërmarrjes publike komunale “Hortikultura”, mirëmban parkun e Lagjes Dardania në Prishtinë.
Në një mëngjes të shkurtit, ai kishte grumbulluar tre thasë me mbeturina – më shumë se gjysma e tyre mbetje plastike.
“Këto po e shëmtojnë bukurinë e parkut”, thotë ai, duke i treguar ekipit të REL-it thasët e mbushur kryesisht me shishe plastike të ujit dhe lëngjeve, por edhe me kanaqe alumini.
“I hedhin edhe nga banesat lart, por edhe qytetarët që kalojnë apo qëndrojnë në park”, thotë 51-vjeçari.
Pamje nga parku në lagjen Dardania, në Prishtinë.
Pamje si këto të parkut në Dardani mund të shihen edhe në parqe të tjera të kryeqytetit, apo edhe në rrugë e lagje.
Produktet e plastikës, sidomos, konsiderohen të dëmshme për mjedisin, sepse shndërrohen në mikroplastikë dhe jetojnë gjatë, duke kërcënuar kështu botën e egër dhe përhapur toksina.
Një shishe plastike e hedhur në tokë mes një tufe pëllumbash që po ushqehen, Prishtinë, shkurt 2024.
Për t’i reduktuar sadopak ato, Ministria e Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës e Kosovës ka ndërmarrë disa hapa.
Nga shtatori i vitit 2022 i ka bërë me pagesë qeset e plastikës, ndërsa në shkurt ka publikuar thirrjen për themelimin e Administratorit për Sistemin e Rimbursimit të Depozitave, i cili do t’i marrë nën menaxhim mbeturinat e plastikës, qelqit dhe aluminit.
Kjo thirrje i paraprin fuqizimit të një udhëzimi administrativ për rikthimin e depozitave, që pritet të ndodhë nga 1 janari i vitit të ardhshëm.
Me themelimin e Administratorit për Sistemin e Rimbursimit të Depozitave, ky organ do t’i menaxhojë mbeturinat e plastikës, qelqit dhe aluminit.
Si do të funksionojë udhëzimi administrativ?
Zëvendësministri i Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës, Jeton Raka, thotë për Radion Evropa e Lirë se konsumatorët që blejnë produkte në shishe të plastikës, të qelqit apo në kanaqe, pas përdorimit, do të mund ta kthejnë ambalazhin e tyre.
Në këmbim, ata do të marrin një shumë të caktuar parash.
Sipas Rakës, fillimisht është menduar që çmimi për të gjitha shishet dhe ambalazhet nga 250 mililitra deri në dy litra, të jetë pesë ose dhjetë centë.
“Depozita do t’i kthehet qytetarit pasi që ai t’i kthejë shishet në gjendje të kthyeshme”, thotë ai.
Raka shton si i takon prodhuesit, importuesit dhe shitësit me pakicë të sigurojë që depozita i shtohet çmimit të produktit të ambalazhuar në momentin e shitjes, ndërsa i kthehet konsumatorit pas kthimit të ambalazhit.
Për këtë qëllim, sipas tij, Kosova e ka mbështetjen edhe të partnerëve ndërkombëtarë, si Bashkimi Evropian dhe Agjencia gjermane për Bashkëpunim Ndërkombëtar.
Shishe plastike të hedhura në tokë në një lagje në kryeqytet.
