Francesca Albanese është një juriste italiane dhe aktualisht Raportuese Speciale e Kombeve të Bashkuara për të drejtat e njeriut në territoret palestineze të pushtuara që nga viti 1967. Ajo u emërua në këtë detyrë në vitin 2022.
Ajo ka një profil të lartë ndërkombëtar për shkak të qëndrimeve të saj kritike ndaj politikave të Izraelit në lidhje me palestinezët – raporton gazeta DITA në numrin e sotëm.
Albanese ka punuar më parë për Agjencinë e OKB-së për Refugjatët (UNHCR) dhe është autore e disa publikimeve mbi të drejtën ndërkombëtare dhe të drejtat e refugjatëve.
Qëndrimet e saj kanë ngjallur reagime të forta – shumë e vlerësojnë për kurajën dhe përkushtimin ndaj të drejtave të njeriut, ndërsa të tjerë, sidomos qeveria izraelite dhe disa grupe pro-izraelite, e kanë akuzuar për njëanshmëri.
Albanese është e njohur për raportet e detajuara dhe deklaratat publike në të cilat ajo dënon shkeljet e të drejtave të njeriut në territoret palestineze dhe bën thirrje për përgjegjësi ndërkombëtare.
Francesca Albanese është shpallur “persona non grata” nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Këtë korrik të 2025, administrata e presidentit Donald Trump vendosi sanksione ndaj saj, duke e përfshirë në listën e “shtetasve të veçantë të përcaktuar” (Specially Designated Nationals), çka nënkupton ndalim të hyrjes në SHBA dhe ndalimin e çdo bashkëpunimi financiar me individë apo kompani amerikane deri më 8 gusht 2025.
Sipas Sekretarit të Shtetit Marco Rubio, këto masa u morën për shkak të “përpjekjeve të saj të turpshme dhe të paligjshme” për të nxitur Gjykatën Penale Ndërkombëtare që të ndërmerrte veprime ligjore kundër zyrtarëve dhe kompanive amerikane dhe izraelite, si dhe për akuzat ndaj saj për antisemitizëm dhe mbështetje të terrorizmit.
Albanese i ka quajtur këto sanksione si një “sulm të turpshëm” ndaj drejtësisë ndërkombëtare dhe një përpjekje për ta intimiduar në punën e saj si raportuese speciale për të drejtat e njeriut në territoret palestineze të pushtuara. Ajo ka deklaruar se do të vazhdojë misionin e saj pavarësisht presioneve politike.
Vendimi i SHBA-së ka ngjallur reagime të forta ndërkombëtare. Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, dhe Presidenti i Këshillit të të Drejtave të Njeriut, Jürg Lauber, e kanë dënuar këtë veprim si një precedent të rrezikshëm që minon pavarësinë e ekspertëve të OKB-së. Gjithashtu, Amnesty International e ka cilësuar këtë si një “sulm të turpshëm” ndaj drejtësisë ndërkombëtare.
Në Itali, liderja e Partisë Demokratike, Elly Schlein, e ka quajtur heshtjen e qeverisë italiane përballë këtij rasti si “të turpshme” dhe ka kërkuar që Ministri i Jashtëm të raportojë në parlament mbi këtë çështje.
Mbiemri “shqiptar”
Mbiemri *Albanese* në italisht do të thotë “shqiptare” dhe zakonisht i referohet prejardhjes nga *Arbëreshët* – shqiptarët që u vendosën në Itali (kryesisht në jug) pas pushtimit osman, që nga shekulli XV.
Nuk ka konfirmim publik që Francesca Albanese është me origjinë arbëreshe, por mbiemri e ka prejardhjen pikërisht nga kjo histori. Është mjaft i përhapur në rajone si Kalabria, Sicilia dhe Puglia, ku ka komunitete të mëdha arbëreshe. Pra, është e mundur që ajo të ketë rrënjë të largëta shqiptare përmes familjes.
