Kriza e burimeve njerëzore ka shtuar kostot e prodhuesve nga 25 deri në 40%. Shumë kompani duke përfshirë prodhuesit e bukës, ndërtuesit, transportin e mallrave vijojnë t’i kenë sytë nga India, Egjipti dhe Turqia për gjetjen e punëtorëve, ndonëse kjo praktikë nuk po rezulton e suksesshme. Politika për rritjen e lartë të pagave ka kthyer nga emigracioni një numër të pakët punonjësish, por nga ana tjetër bizneset paralajmërojnë shtrenjtim tjetër të çmimeve.
Mungesa e fuqisë punëtore po shfaqet e mprehtë te shumë sektorë prodhues. Kompanitë e ndërtimit, prodhuesit e bukës, të mobilieve, nga sektori i transportit dhe i shërbimeve pohojnë se vala e emigracionit po thellon krizën në tregun e punës.
Mungesa e punëtorëve po shoqërohet me shtim të kostove që variojnë nga 25 deri në 40% dhe të çmimeve deri 20% sipas sipërmarrësve.
Emigracioni i lartë mbetet një nga arsyet e reduktimit të fuqisë punëtore të disponueshme. Në vitin 2022, sipas të dhënave të Eurostat rreth 74 mijë shtetas shqiptarë morën leje qëndrimi në një nga vendet e BE-së. Në krahasim me një vit më parë, numri i lejeve u rrit 34%.
Në total nga 2008 nga vendet e BE-së janë dhënë 832 mijë leje qëndrimi për shtetasit shqiptarë.
Alarmi për mosgjetje punonjësish ngrihet edhe nga prodhuesit e bukës, specialiteteve të brumërave dhe pastiçerive.
Pas marrjes së disa masave për plotësimin e vendeve të lira te burimet njerëzore, që nisën me rritjen e herëpashershme të pagave, prodhuesit pohojnë se në mungesë të një programi kombëtar institucional, kanë filluar bisedimet me kompanitë rekrutuese për punonjës të huaj.
Në këtë situatë, përveç përpjekjeve të vazhdueshme të tyre për gjetjen e resurseve njerëzore brenda vendit, prodhuesit po i kthejnë sytë për punëtorë nga vendet aziatike.
Pavarësisht se marrja e punonjësve të huaj shton rrezikun e humbjes së të ardhurave për shkak të largimit nga Shqipëria të punonjësve të huaj, furrat e bukës kanë hyrë në bisedime me kompanitë e huaja rekrutuese, për punësime nga India dhe Nepali.
Ali Dedolli, nga “Alna Bakery”, tha për “Monitor” se po shqyrton mundësinë me një kompani të huaj rekrutimi për marrjen e punonjësve të huaj, nga India dhe Nepali, për të zgjidhur problematikën e mungesës së punëtorëve.
“Pavarësisht pasigurive të hasura deri më tani te biznese të tjera me punësimet e të huajve, jemi të detyruar ta përballojmë rrezikun e marrjes së të huajve. Po hasim vështirësi nga mungesa e punëtorëve, një ndër problematikat kryesore të sektorit.
Në shumë raste, punëtorët e huaj janë larguar nga vendi i punës, pasi Shqipëria përdoret më tepër si trampolinë për të shkuar drejt vendeve europiane”.
Z. Dedolli thotë se kostoja e rekrutimit të një punonjësi të huaj është shumë e lartë, dhe largimi i tyre do të krijonte vështirësi financiare te furrat e bukës.
Kompanisë rekrutuese i paguhet vetëm një herë tarifa 800 euro për individ, pas nënshkrimit të dokumenteve për marrjen e punonjësit të ri, ndërsa paga mujore e punonjësve të huaj parashikohet të jetë 500 euro në muaj, përveç kostos shtesë për marrjen e shtëpive me qira për akomodimin, si dhe pagesa ditore e ushqimit.
Edhe kryetari i Shoqatës së Prodhuesve të Bukës, Pastiçerive dhe Brumërave, Gëzim Peshkopia, e konfirmon fillimin e bisedimeve me kompanitë e huaja të rekrutimit, si ato nga Dubai, për sjelljen e punonjësve nga India te prodhuesit e bukës.
Për këtë qëllim u organizua një takim paraprak informues me kompaninë ndërkombëtare ABC HR me seli në Dubai dhe me zyra operative në Indi, që ka në objekt të saj prurjen e fuqisë punëtore në vendet e tjera, duke pasur një përvojë të gjatë, në disa shtete të Europës dhe Ballkanit.
Kompania ABC ka një bazë të dhënash me mbi 60,000 punëtorë cilësorë, të cilët janë të gatshëm të punojnë në Europë me kontrata afatgjatë.
Z. Peshkopia tha se “me kërkesën tonë, me drejtuesit e kompanisë dhe përfaqësuesit e saj në Shqipëri, u organizua një takim posaçërisht për trajtimin e procedurave organizative, teknike e financiare që duhen për rekrutimin e punonjësve.
Ai tha se furrat e bukës po shqyrtojnë mundësinë për marrjen e punonjësve nga India, ndërsa nuk përjashtohet shqyrtimi i mundësive edhe për punësime nga rajoni dhe vende të tjera.
“Mungesa e fuqisë punëtore të specializuar në prodhimin e brumërave dhe ëmbëlsirave kërkon zgjidhje të menjëhershme.
Pavarësisht përpjekjeve të vazhdueshme të ndërmarra nga sektori, që nisën me rritjet e herëpashershme të pagave, pothuajse të gjitha furrat në vend po hasin vështirësi në gjetjen e fuqisë punëtore.
Për këtë arsye bizneset prodhuese janë të hapura për shqyrtimin e mundësive për punësimin e specialistëve të huaj me përvojë të ngjashme, qoftë nga shtetet aziatike dhe ato të rajonit”, pohoi ai.
