Udhëheqësi i Kinës, Xi Jinping, e ka quajtur Tajvanin “çështjen më të rëndësishme” në marrëdhëniet Kinë–SHBA gjatë një telefonate me presidentin amerikan Donald Trump.
Xi i tha Trumpit të ishte “i kujdesshëm” në furnizimin me armë të ishullit, raportojnë mediat shtetërore kineze, duke shtuar se ai i kushton “rëndësi të madhe” marrëdhënieve me Uashingtonin dhe shpreson që të dyja palët të gjejnë mënyra për të zgjidhur dallimet e tyre.
Trump e përshkroi telefonatën e së mërkurës si “të shkëlqyer” dhe “të gjatë e të thelluar”.
Telefonata erdhi pas një vale vizitash nga udhëheqës perëndimorë, përfshirë kryeministrin britanik Sir Keir Starmer, në Kinë gjatë muajve të fundit, me shpresën për të rivendosur marrëdhëniet me ekonominë e dytë më të madhe në botë.
Vetë Trump pritet të vizitojë Kinën në prill, një udhëtim që ai tha se e pret “me shumë kënaqësi”.
Ai shtoi se Pekini po shqyrton blerjen e 20 milionë tonëve sojë amerikane, nga 12 milionë tonë sa janë aktualisht.
“Marrëdhënia me Kinën, dhe marrëdhënia ime personale me Presidentin Xi, është jashtëzakonisht e mirë, dhe të dy e kuptojmë sa e rëndësishme është ta mbajmë kështu,” shkroi ai në një postim në Truth Social.
Përveç Tajvanit dhe sojës, Trump dhe Xi diskutuan edhe luftën e Rusisë në Ukrainë, situatën aktuale në Iran dhe blerjet e naftës dhe gazit nga SHBA nga ana e Kinës, shkroi presidenti amerikan.
Sa i përket Tajvanit, Xi tha se ishulli i vetëqeverisur është “territor i Kinës” dhe se Pekini “duhet të mbrojë sovranitetin dhe integritetin territorial [të Tajvanit]”.
“Shtetet e Bashkuara duhet ta trajtojnë me kujdes çështjen e shitjes së armëve për Tajvanin,” paralajmëroi ai.
Kina ka premtuar prej kohësh “ribashkimin” me Tajvanin dhe nuk ka përjashtuar përdorimin e forcës për ta arritur këtë.
SHBA ka marrëdhënie zyrtare me Pekinin dhe jo me Tajvanin, dhe prej dekadash ka ndjekur një ekuilibër të ndërlikuar diplomatik. Megjithatë, ajo mbetet një aleate e fuqishme e Tajvanit dhe është furnizuesi më i madh i armëve për ishullin.
Në dhjetor, administrata Trump njoftoi një shitje të madhe armësh me vlerë rreth 11 miliardë dollarë (8.2 miliardë paund) për Tajvanin, e cila përfshinte hedhës raketash të avancuar, obusë vetëlëvizës dhe një sërë raketash.
Pekini tha në atë kohë se kjo “përpjekje për të mbështetur pavarësinë [e Tajvanit]” vetëm sa do të “përshpejtonte shtyrjen drejt një situate të rrezikshme dhe të dhunshme përtej Ngushticës së Tajvanit”.
“Ashtu si Shtetet e Bashkuara kanë shqetësimet e tyre, edhe Kina ka shqetësimet e saj,” i tha Xi Trumpit të mërkurën.
“Nëse të dyja palët punojnë në të njëjtin drejtim, në frymën e barazisë, respektit dhe përfitimit të ndërsjellë, ne me siguri mund të gjejmë mënyra për të adresuar shqetësimet e njëra-tjetrës.”
Të enjten, udhëheqësi i Tajvanit, Lai Ching-te, u tha gazetarëve se marrëdhëniet me SHBA-në mbeten “të forta si shkëmbi” dhe se “të gjitha projektet e bashkëpunimit në vazhdim po vazhdojnë”.
Xi dhe Trump folën për herë të fundit në nëntor, kur presidenti kinez e ftoi homologun e tij amerikan të vizitonte Kinën.
Marrëdhëniet mes dy vendeve janë përmirësuar gradualisht muajt e fundit, pas luftës së tarifave të vitit të kaluar dhe përplasjeve mbi çipat dhe metalet e rralla.
Ndërsa këto mbeten ende pika kyçe mosmarrëveshjeje, tensionet duket se janë zbutur që kur dy liderët u takuan personalisht në Korenë e Jugut në tetor dhe arritën një marrëveshje që çoi në uljen e disa tarifave dhe kontrolleve të eksportit të metaleve të rralla.
Negociatorët nga të dy vendet ranë gjithashtu dakord për kornizën e një marrëveshjeje për sojën – ku Kina do të hiqte ndalimin e importeve nga SHBA – si dhe për një marrëveshje mbi TikTok, e cila u finalizua muajin e kaluar.
Disa orë para telefonatës me Trumpin, Xi mbajti një takim virtual me presidentin rus Vladimir Putin, ku të dy përshëndetën forcimin e lidhjeve mes Pekinit dhe Moskës.
Mediat ruse thonë se Putin pranoi gjithashtu ftesën e Xi-t për të vizituar Kinën në gjysmën e parë të vitit.
Telefonatat e Xi-t me dy liderët janë përshkruar nga mediat shtetërore kineze si një shenjë e qartë për pjesën tjetër të botës se Kina do të mbetet një fuqi botërore e përgjegjshme dhe racionale.
Një editorial i China Daily tha se telefonatat tregojnë se Kina do të “vazhdojë të veprojë si një forcë stabilizuese” në një kohë kur “përballja dhe unilateralizmi janë në rritje”.
“Pekini po merr në mënyrë aktive përgjegjësitë e tij, duke punuar së bashku me aktorët kryesorë për të kontribuar në paqen dhe stabilitetin botëror përmes diplomacisë së përgjegjshme të fuqive të mëdha.”
“Duke vepruar kështu, Kina po u tregon aktorëve të tjerë të mëdhenj në skenën botërore rëndësinë e rikthimit te dialogu dhe koordinimi,” shtoi editoriali i China Daily.
