Shkruan: Prof.Dr. Metin Izeti
Thonë se ai ende rri pranë burimit Zemzem, nën hijen e atij vendi ku engjëjt preknin tokën me krahë dhe uji shpërtheu nga uria e një fëmije. Jo si pluhur i harresës, por si kujtim i gjallë se çfarë do të thotë të thuash “Po” para se të dish se çfarë të pret. E megjithatë, kur takohesh me të, sytë e tij nuk janë sytë e dikujt që u flijua pa u flijuar. Janë si dy burime që pasqyrojnë thellësinë e një nënshtrimi që nuk kërkon shpërblim. Rreth nesh, Qabeja ngrihet si dëshmitare e gurëve që ai vetë vendosi me duart e tij, dhe era mban erën e temjanit të lashtë që digjet ende aty pranë. Ulem pranë tij nën hijen e një peme që dikur ishte shkrepse e djegur nga dëshira e një babai për të parë Zotin.
Unë: O Ismail, o bir i zjarrit që u bë i ftohtë, o djalë i atij që deshi aq shumë sa ishte gati të të humbiste për të gjetur Zotin. Si është të jesh ai që priti pa ditur se çfarë po vjen, në një luginë ku as zogu nuk fluturonte?
Ismaili a.s.: (Fytyra e tij nuk mban shenja pluhuri, megjithëse jetoi në shkretëtirë. Është e qetë si uji i pusit pas stuhisë) Unë isha fëmijë, o bir. Fëmijët nuk e dinë se çfarë është shkretëtira. Ata dinë vetëm gjoksin e nënës dhe zërin e saj. Kur babai im na la atje, unë nuk e dija se po më linte për një mision. Unë dija vetëm se dielli ishte i nxehtë dhe uji mbaroi. Dhe nëna ime… ajo vrapoi mes dy kodrave, Safa dhe Merve, shtatë herë, duke kërkuar ujë . Nuk kërkonte për vete, kërkonte për mua. Dhe unë, foshnjë në diell, qaja nga etja. Por lotët e mi nuk mjaftonin për të shuar atë etje.
Unë: Dhe pastaj erdhi uji. Zemzemi.
Ismaili a.s.: (Sytë i shkëlqejnë si të shihnin engjëjt) Nëna ime më pa duke qarë, duke goditur tokën me thembër nga etja . Disa thonë se engjëlli Xhibril preku tokën me krahun e tij . Unë nuk pashë engjëll, pashë ujin që filloi të gufojë nga poshtë këmbëve të mia. Ujë i pastër, i ëmbël, në mes të asaj shkretëtire që nuk kishte parë kurrë ujë. Nëna ime filloi ta rrethonte, duke thënë “Zem zem”, që do të thotë “ndalu, ndalu” . Dhe uji ndaloi, por jo plotësisht. Mjaftueshëm për të na mbajtur gjallë. Mjaftueshëm për të filluar një qytetërim.
Unë: Thuhet se aty erdhi fisi Xhurhum, që pa zogjtë që qarkullonin mbi ujë dhe u vendos pranë jush . Ti u rrite me ta, mësove arabisht prej tyre .
Ismaili a.s.: (Buzëqesh) Zogjtë, o bir, janë lajmëtarët e Zotit në tokë. Ata panë ujin para njerëzve. Dhe kur njerëzit erdhën, unë u rrita mes tyre. Mësova gjuhën e tyre, zakonet e tyre, por zemrën e mbajta të lidhur me Atë që më kishte sjellë atje. Kur erdhi koha për t’u martuar, unë zgjodha një grua nga ai fis. Por Zoti im donte të më provonte edhe një herë.
Unë: Babai yt u kthye. Tregohet për dy vizitat, dy gratë, dy dyert…
Ismaili a.s.: (Qesh butë, me atë qeshjen e dikujt që i di të gjitha përgjigjet) Babai im erdhi kur unë nuk isha në shtëpi. Gruaja ime e parë nuk ishte mikpritëse me të. Nuk i ofroi bukë as ujë, nuk e priti mirë. Kur u ktheva, më tha: “Erdhi një plak, më pyeti për ty, pastaj tha: ‘Thuaji burrit tënd të ndërrojë pragun e derës së tij’” . Unë e kuptova menjëherë. Ishte babai im. Dhe unë e ndërrova atë grua.
Unë: Pra, ajo nuk ishte e mirë?
Unë: O Ismail, o bir i zjarrit që u bë i ftohtë, o djalë i atij që deshi aq shumë sa ishte gati të të humbiste për të gjetur Zotin. Si është të jesh ai që priti pa ditur se çfarë po vjen, në një luginë ku as zogu nuk fluturonte?
Ismaili a.s.: (Fytyra e tij nuk mban shenja pluhuri, megjithëse jetoi në shkretëtirë. Është e qetë si uji i pusit pas stuhisë) Unë isha fëmijë, o bir. Fëmijët nuk e dinë se çfarë është shkretëtira. Ata dinë vetëm gjoksin e nënës dhe zërin e saj. Kur babai im na la atje, unë nuk e dija se po më linte për një mision. Unë dija vetëm se dielli ishte i nxehtë dhe uji mbaroi. Dhe nëna ime… ajo vrapoi mes dy kodrave, Safa dhe Merve, shtatë herë, duke kërkuar ujë . Nuk kërkonte për vete, kërkonte për mua. Dhe unë, foshnjë në diell, qaja nga etja. Por lotët e mi nuk mjaftonin për të shuar atë etje.
Unë: Dhe pastaj erdhi uji. Zemzemi.
Ismaili a.s.: (Sytë i shkëlqejnë si të shihnin engjëjt) Nëna ime më pa duke qarë, duke goditur tokën me thembër nga etja . Disa thonë se engjëlli Xhibril preku tokën me krahun e tij . Unë nuk pashë engjëll, pashë ujin që filloi të gufojë nga poshtë këmbëve të mia. Ujë i pastër, i ëmbël, në mes të asaj shkretëtire që nuk kishte parë kurrë ujë. Nëna ime filloi ta rrethonte, duke thënë “Zem zem”, që do të thotë “ndalu, ndalu” . Dhe uji ndaloi, por jo plotësisht. Mjaftueshëm për të na mbajtur gjallë. Mjaftueshëm për të filluar një qytetërim.
Unë: Thuhet se aty erdhi fisi Xhurhum, që pa zogjtë që qarkullonin mbi ujë dhe u vendos pranë jush . Ti u rrite me ta, mësove arabisht prej tyre .
Ismaili a.s.: (Buzëqesh) Zogjtë, o bir, janë lajmëtarët e Zotit në tokë. Ata panë ujin para njerëzve. Dhe kur njerëzit erdhën, unë u rrita mes tyre. Mësova gjuhën e tyre, zakonet e tyre, por zemrën e mbajta të lidhur me Atë që më kishte sjellë atje. Kur erdhi koha për t’u martuar, unë zgjodha një grua nga ai fis. Por Zoti im donte të më provonte edhe një herë.
Unë: Babai yt u kthye. Tregohet për dy vizitat, dy gratë, dy dyert…
Ismaili a.s.: (Qesh butë, me atë qeshjen e dikujt që i di të gjitha përgjigjet) Babai im erdhi kur unë nuk isha në shtëpi. Gruaja ime e parë nuk ishte mikpritëse me të. Nuk i ofroi bukë as ujë, nuk e priti mirë. Kur u ktheva, më tha: “Erdhi një plak, më pyeti për ty, pastaj tha: ‘Thuaji burrit tënd të ndërrojë pragun e derës së tij’” . Unë e kuptova menjëherë. Ishte babai im. Dhe unë e ndërrova atë grua.
Unë: Pra, ajo nuk ishte e mirë?
Ismaili a.s.: Nuk ishte e keqe, o bir. Por nuk ishte e përshtatshme për rrugën tonë. Sepse pragu i derës së një pejgamberi duhet të jetë mikpritës, bujar, i hapur. Ai që ruan shtëpinë e një pejgamberi duhet të jetë si uji: që u jep eturve, jo që ua shton etjen. Kur u martova përsëri, me një grua tjetër nga i njëjti fis, babai im erdhi përsëri. Ajo e priti, i dha bukë e ujë, e nderoi. Dhe ai tha: “Thuaji burrit tënd se pragu i derës së tij është i mirë” . Dhe unë e mbajta atë grua përgjithmonë.
Unë: Dhe pastaj erdhi ajo ditë. Dita e sakrificës.
Ismaili a.s.: (Hesht për një çast të gjatë. Fytyra i ndriçon, por jo nga drita e diellit. Nga një dritë tjetër, më e lashtë) Unë isha rritur tashmë, aq sa mund të ecja me të atin dhe të punoja me të . Një natë, babai im pa ëndërr se po më therte. Dhe ëndrra e pejgamberit është urdhër. Në mëngjes, ai erdhi tek unë dhe më tha: “O djali im, kam parë në ëndërr se po të pres. Çfarë mendon ti?” .
Unë: Çfarë mendove ti në atë moment?
Ismaili a.s.: Unë nuk mendova, o bir. Unë pashë. Pashë në sytë e babait tim një dhimbje që asnjë baba nuk duhet ta ndiejë. Dhe pashë se ai ishte gati ta bënte atë që i ishte urdhëruar. Atëherë unë kuptova se dashuria e tij për Zotin ishte më e madhe se dashuria për mua. Dhe unë i thashë: “O babai im, bëj siç të urdhërohet. Ti do të më gjesh, në dashtë Zoti, nga të duruarit” .
Unë: Pa u lëkundur? Pa frikë?
Ismaili a.s.: (Shikon nga Qabeja, ku mijëra njerëz enden rreth saj) Frika, o bir, është për ata që nuk e dinë se kush i pret pas vdekjes. Unë e dija se Ai që më kishte dhënë jetën, mund të ma merrte ashtu siç ma kishte dhënë. Dhe unë i thashë babait tim: “Më lidh fort, që të mos lëviz. Mprehe thikën mirë, që të më vrasësh shpejt. Dhe kur të kthehesh te nëna ime, bëri të fala dhe thuaji se unë jam gati për takimin me Zotin” .
Unë: Dhe kur thika u afrua, çfarë ndodhi?
Ismaili a.s.: Thika nuk preu. Zoti nuk deshi që unë të vritesha, por deshi që të dy ta tregonim gatishmërinë tonë. Një zë erdhi nga qielli: “O Ibrahim, ti e realizove ëndrrën!” . Dhe ne pamë një dash që zbriste nga qielli për t’u flijuar në vendin tim . Atë ditë kuptova se Zoti nuk do gjakun tonë. Do vetëm atë që ne jemi gati ta japim pa e kursyer.
Unë: Dhe pastaj erdhi ndërtimi i Qabes. Ti dhe babai yt, duke ngritur muret.
Ismaili a.s.: (Ngrihet dhe tregon nga Qabeja me dorë) Babai im erdhi tek unë dhe më tha: “O Ismail, Zoti më ka urdhëruar të ndërtoj një shtëpi këtu” . Dhe unë thashë: “Atëherë le ta ndërtojmë”. Ne filluam të ngrinim themelet. Unë sillja gurë, ai i vendoste. Dhe ndërsa ngrinim muret, ne thoshim: “Zoti ynë, pranoje prej nesh, se Ti je dëgjuesi, i dijshmi” . Kur muret u ngritën lart dhe babai im nuk arrinte më t’i vendoste gurët e sipërm, unë i solla një gur që të qëndronte mbi të . Ai gur, o bir, u bë dëshmitar i atyre ditëve. Njerëzit e quajnë “Mekam Ibrahim”, vendqëndrimi i Ibrahimit . Dhe kur mbaruam, ne e pastruam atë Shtëpi për ata që enden rreth saj, që qëndrojnë në këmbë, përkulen dhe bien në sexhde.
Unë: Thuhet se aty pranë, në atë gur, janë gjurmët e këmbëve të babait tënd.
Ismaili a.s.: (Buzëqesh) Gjurmët, o bir, nuk janë në gur. Janë në zemra. Gurët mbajnë gjurmë për sa kohë që dikujt i intereson. Por zemrat mbajnë gjurmë përgjithmonë. Babai im la gjurmë jo në atë gur, por në çdo zemër që endet rreth asaj Shtëpie duke kërkuar Zotin.
Unë: Dhe pastaj ti mbetesh atje, në Mekë, duke u kujdesur për Qaben, duke pritur haxhinjtë. Sa vjet jetove?
Ismaili a.s.: Disa thonë njëqind e tridhjetë, disa më shumë . Unë nuk i numërova vitet. Numërova vetëm ata që erdhën duke kërkuar Zotin. Pashë fisin tim të rritet, pashë djemtë e mi të martohen dhe të kenë fëmijë. Dhe para se të vdisja, ia lashë amanetin tim vëllait tim Is’hakut dhe pasardhësve të mi . Por unë e dija se një ditë, nga pasardhësit e mi, do të vinte dikush që do ta ngrinte përsëri fjalën e Zotit lart.
Unë: Muhamedi a.s. Ti flet për Muhamedin a.s.
Ismaili a.s.: (Sytë i shkëlqejnë më fort se kurrë) Ai është fara ime më e ndritur, o bir. Zoti im më bëri babain e arabëve, dhe nga arabët doli fisi Kurejsh, dhe nga Kurejshi doli Benu Hashimi, dhe nga Benu Hashimi doli ai . Muhamedi, paqja dhe bekimet e Zotit qofshin mbi të. Unë nuk e pashë me sytë e mi, por e pashë me sytë e shpirtit. Dhe sa herë që dëgjoj se dikush thotë “La ilahe il-lAll-llah, Muhammedun Resulullah”, unë ndiej se ajo fjalë vjen nga thellësia ime, nga ajo ditë kur pranova të flijohesha për Zotin.
Unë: Një pyetje që më mundon: Si ishte të jesh djali i Ibrahimit dhe vëllai i Is’hakut, por të mos ishe trashëgimtari i premtimit sipas disa traditave?
Ismaili a.s.: (Qesh me zë të lartë, një të qeshur që të qetëson) Premtimi i Zotit, o bir, nuk është copë buke që ndahet me fëmijët. Premtimi i Zotit është si shiu: bie mbi të gjithë, por mbin vetëm aty ku toka është pjellore. Unë nuk kam pasur kurrë xhelozi ndaj vëllait tim Is’hakut. Ai mori një premtim, unë mora një tjetër. Ai u bë babai i izraelitëve, unë u bëra babai i arabëve. Dhe nga pasardhësit e mi erdhi vula e pejgamberëve. A ka ndonjë nder më të madh se ky?
Unë: Dhe sot? Çfarë sheh sot, pas kaq shekujsh, në këtë vend ku dikur ishe fëmijë që qaje nga etja?
Ismaili a.s.: (Shikon nga Qabeja, tani e mbushur me njerëz që vijnë e shkojnë si valët e detit) Unë shoh miliona njerëz që vijnë nga çdo cep i botës, duke thënë “Lebbejk, Allahumme lebbejk” . Ata vijnë të etur si unë dikur, por jo për ujë. Vijnë të etur për takim me Zotin. Dhe unë jam këtu, duke i pritur, duke u treguar se si një fëmijë i etur në shkretëtirë u bë shkak për ujin që nuk shter kurrë. Dhe jo vetëm ujin e tokës, por ujin e shpirtit.
Unë: Një fjalë të fundit për ata që do ta lexojnë këtë bisedë?
Ismaili a.s.: (Filloi të bëhet i tejdukshëm, duke u përzier me dritën e mbrëmjes që bie mbi Qabe) Thuaju: Mos kini frikë nga shkretëtira. Frika e vërtetë është të kesh ujë dhe të mbetesh i etur. Dhe kur t’ju thotë babai: “Bir, unë kam parë ëndërr se po të flijoj”, mos u trembni. Thoni: “Bëj siç të urdhërohet, do të më gjesh nga të duruarit”. Sepse pas çdo sakrifice që bëjmë për Zotin, vjen një dash nga qielli. Dhe pas çdo etjeje, vjen një Zemzem që nuk shteret. Dhe mbi të gjitha, mos harroni se guri më i rëndësishëm në ndërtimin e jetës suaj nuk është ai që mban muret, por ai që mban gjurmën e të atyre që erdhën para jush. Ashtu si guri i Mekamit që mban gjurmën e babait tim.
(U zhduk si një pëshpëritje në erën e mbrëmjes, duke lënë pas vetëm erën e temjanit dhe një kujtim se diku, në fillim të kohës, një fëmijë kishte pranuar të vdiste për Zotin, dhe Zoti e kishte shpërblyer duke e bërë të pavdekshëm në kujtesën e njerëzve.)
