Shkruan: Ensar Ajdini
Në shoqëritë ku emocionet kombëtare mbizotërojnë mbi vetëdijen kombëtare, krijohet një terren i përshtatshëm për keqinterpretim të interesit publik. Në një realitet të tillë, siç është rasti ynë, mungesa e një vetëdijeje të mirëfilltë për shtetin dhe të mirën e përbashkët shpesh zëvendësohet me retorikë të zhurmshme dhe të zbrazët.
Në emër të mbrojtjes së interesave shtetërore dhe kombëtare, hapësira mediatike është përmbytur nga një numër i madh portalesh dhe emisionesh televizive, të përqendruara pothuajse ekskluzivisht në politikën ditore. Sikur të mos mjaftonin debatet e përnatshme, së fundmi janë shtuar edhe podkastet, të cilat në thelb nuk ofrojnë asgjë të re, por vetëm riprodhojnë të njëjtin model përplasjesh dhe diskutimesh të konsumuara.
Cilësia e këtyre përmbajtjeve lë shumë për të dëshiruar. Një grup relativisht i vogël individësh – ndoshta 25 deri në 30 – qarkullojnë vazhdimisht nga një studio në tjetrën, duke u shfaqur çdo mbrëmje në kohë prime. Ata depërtojnë në shtëpitë e qytetarëve përmes televizioneve kabllore dhe platformave digjitale, duke servuar një diskurs të mbushur me fyerje, shpifje, teori konspirative dhe përplasje të ashpra, shpesh të motivuara nga interesa personale.
Këtij realiteti i shtohet edhe një dimension tjetër, që e bën situatën jo vetëm problematike, por edhe disi patetike dhe komike njëkohësisht. Të njëjtët persona që shfaqen si opinionistë në një emision, në një tjetër paraqiten si autorë apo moderatorë, ku të ftuar kanë po ata kolegë me të cilët pak më parë “debatuan” në studio të tjera. Pra, rolet ndërrohen vazhdimisht – herë analistë, herë drejtues emisionesh – varësisht nga televizioni apo platforma ku ndodhen. Ky qark i mbyllur prodhon një iluzion pluralizmi, ndërkohë që në thelb kemi të bëjmë me të njëjtët zëra që riciklojnë njëri-tjetrin.
E gjithë kjo katrahurë mediatike e dëmton rëndë konceptin e mendimit kritik në përgjithësi dhe, në veçanti, kritikën ndaj qeverisë dhe atyre që ushtrojnë pushtet e potencialisht abuzojnë me paranë publike. Në vend që të kemi një kritikë të mirëfilltë, të argumentuar dhe të bazuar në integritet profesional, shpesh përballemi me qëndrime të mbushura me “melmesa” të interesit personal. Kur kritikuesi nuk ka dinjitetin dhe kredibilitetin për ta mbajtur peshën e kritikës, atëherë zëri i arsyes zbehet dhe humbet fuqinë e tij. Në këtë situatë, humbësi i vetëm është interesi publik dhe vetë qytetarët.
Problemi bëhet edhe më i thellë kur këto interesa individuale paraqiten si interesa shtetërore. Publikut i ofrohet një narrativë e shtrembëruar, ku qëndrimet personale maskohen si mbrojtje e Kosovës dhe e qytetarëve të saj. Kjo krijon një konfuzion të rrezikshëm, ku kufiri mes së vërtetës dhe manipulimit bëhet gjithnjë e më i paqartë.
Në këtë kontekst, lind një pyetje logjike: si është e mundur që në një shoqëri me mungesë të theksuar të vetëdijes shtetërore e kombëtare, pikërisht këta individë – shpesh me kredibilitet të diskutueshëm profesional – shfaqen si “mbrojtësit” më të zëshëm të interesit publik edhe kombëtar? A është kjo një sakrificë e mirëfilltë, apo një performancë e ndërtuar për audiencë dhe përfitim personal?
Përgjigjja, sado e pakëndshme, duket se anon nga kjo e dyta. Në vend të një debati të shëndetshëm dhe konstruktiv, qytetarëve u ofrohet një spektakël i tensionit dhe i konfliktit, i cili më shumë shërben për të polarizuar sesa për të ndërtuar një vetëdije të mirëfilltë shoqërore.
Në fund, mbetet detyrë e vetë shoqërisë që të dallojë mes zhurmës dhe përmbajtjes, mes interesit të vërtetë publik dhe atij të maskuar si i tillë. Pa këtë dallim thelbësor, çdo pretendim për mbrojtje të interesit kombëtar rrezikon të mbetet vetëm një slogan bosh.
