Hapja e dosjeve të sigurimit të shtetit për periudhën komuniste nga viti 1945 – 1991 do të zbardhë dhe historinë e Çamërisë për këtë periudhë. Shoqata patriotike “Çamëria” dhe Aurotiteti për Informimin e Dosjeve të Sigurimit të Shtetit firmosën marrëveshje për të hapur të gjitha dosjet e ish-sigurimit të shtetit për Çamërinë.
“Akti i sotëm i hapjes së dosjeve të Çamërisë pas miratimit të rezolutës dhe ngritjes së varrezave monumentale të Kllogjerit, është një hap i rëndësishëm transparence e munguar. Për institucionet relevante të shtetit shqiptar është shumë e rëndësishme që përfshirja të mos mbetet tek autoriteti, por të gjitha duke filluar nga Akademia e Shkencave e deri te librat e historisë duhet të zbardhin të vërtetat mbi Çamërinë dhe shqiptarët e Çamërisë”, tha kryetar i PDIU Shpëtim Idrizi.
“Së pari këto dokumente ofrojnë prova të reja dhe të paanshme historike mbi ngjarjet që ndodhën gjatë dhe pas Luftës së Dytë Botërore, duke ndihmuar në qartësimin e fakteve dhe ngjarjeve. Ky është një hap i rëndësishëm drejt njohjes dhe zgjidhjes së drejtë të çështjes çame duke ndihmuar jo vetëm historinë e Shqipërisë, diskursin publik, por edhe përpjekjet diplomatike. Së dyti, hapja e këtyre dosjeve për shqiptarët e Çamërisë nuk është vetëm emocionale, por edhe identitare”, tha kryetarja e Autoritetit për Informimin e Dosjeve të Sigurimit të Shtetit Gentiana Sulaj.
Dosjet përfshijnë të gjithë periudhën komuniste nga viti 1945 – 1991 duke vënë në dispozicion tre fonde në total prej 105 dosjesh që përmbajnë rreth 200.000 fletë arkivore. Këto dokumente arkivore dega e punëve të brendshme Sarandë, Berat, Lushnje, Elbasan, Tiranë, Vlorë dhe në të gjithë Shqipërinë. Këto dokumente përfshijnë të arratisur, të pushkatuar, të masakruar, dokumente për survejimin, përndjekjen dhe deri tek dënimet e rënda me burg dhe internimet e të gjithë komunitetit të shqiptarëve të Çamërisë.
Kryetarja e Shoqatës Patriotike Çamëria, Liljan Idrizaj tha se kjo marrëveshje vjen në ndihmë të njohjes së dosjeve të personaliteteve të spikatura të komunitetit çam për të zbardhur veprimtarinë kriminale të ish sigurimit të shtetit dhe krejt makinerisë që u vu në dispozicion për të përndjekur për herë të dytë, transmeton A2CNN. Në këtë aktivitet pati diskutime të shumta mbi këtë ngjarje të rëndësishme që çon drejt zgjidhjes së çështjes çame por vendos edhe ura të reja komunikimi diplomatik me Shqipërisë dhe Greqisë.
