Shkruan:Dr. Fidan Mustafa
Në një periudhë ku dinamikat diplomatike vendosin në mënyrë direkte të ardhmen e shtetësisë së një vendi, mënyra si formohet opinioni publik përbën një front të rëndësishëm të përplasjes politike.
Një titull që asociohet me njohjen ndërkombëtare të Kosovës dhe e shoqëron këtë asociacion me imazhe të konfliktit dhe ekstremizmit nuk është thjesht një gabim gazetaresk, por pjesë e një fenomeni të rrezikshëm: përdorimi i mediave si armë për delegjitimimin e shtetit të Kosovës.
Narrativat që lidhin njohjen e Kosovës me elemente të dhunës apo kriminalitetit përdorin teknika të përsëritura të manipulimit: shoqërim simbolik (arme, flamuj të grupeve ekstremiste), terminologji që nënkupton pasiguri dhe citime selektive që krijojnë perceptim negativ. Kur këto mesazhe vijnë nga portale lokale, efekti është dyfish: ndikim në opinionin vendas dhe përforcim i rrjeteve të dezinformimit qe BIA serbe dhe shërbimi rus përdorin për të qarkulluar narrativat e tyre kundër Kosovës në rajon dhe më gjerë.
Ky shkrim tashme ka një motiv të qartë. Në mungesë të një deklarate të drejtpërdrejtë nga aktoret zyrtare në Beograd apo Moskë, disa portale të brendshme në Kosovë bëjnë punën e tyre. Këta “pinjolla mediatike” brenda Kosovës po përçojnë mesazhet e inteligjencës serbe dhe asaj ruse, duke i shpërndarë në formën e lajmeve, opinioneve apo analizave te shtrembëruara. Disa e bëjnë nga padija, por disa të tjerë janë bashkëpunëtorë të qëllimshëm të rrjeteve të ndikimit, që veprojnë për të minuar kredibilitetin diplomatik të shtetit. Qëllimet e tyre janë të shumta: pengimi i njohjeve te reja, rritja e tensioneve politike, krijimi i frikës dhe destabilizimi i perceptimit publik për Kosovën.
Narrativa e zezë dhe e përsëritur e këtyre portaleve zbeh sukseset diplomatike, gërryen besimin e qytetareve ndaj institucioneve dhe krijon konfuzion kolektiv. Ne planin e brendshëm, kjo nxit mosbesim ndaj shtetit dhe solidaritetit qytetar; ne planin ndërkombëtar, tituj të tillë bëhen reference për ata që duan ta paraqesin Kosovën si shtet të dështuar.
Gazetaria e lirë dhe kritike është vlerë e demokracisë, por kur ajo kthehet ne vegël te propagandës se huaj, ajo humbet misionin e saj dhe behet armik i së vërtetës. Ne momentin që një gazetar apo portal fillon të përhap narrativa të fabrikuara nga BIA apo shërbimi rus, ai nuk është më gazetar, por aktivist i paguar apo i përdorur. Dhe në një kohë kur fjala ka po aq peshë sa arma, kjo përben kërcenim serioz për sigurinë kombëtare të Kosovës.
Rekomandime urgjente për institucionet e sigurisë në Kosovë:
- Strategji kombëtare për sigurinë informative: të krijohet një task-forcë që monitoron fushatat e dezinformimit, identifikon burimet e tyre dhe bashkëpunon me mediat e pavarura për ngritjen e kapaciteteve profesionale.
- Edukimi mediatik i publikut: programet në shkolla dhe fushata publike që u mësojnë qytetareve si te dallojnë lajmet e fabrikuara dhe si të mendojnë në mënyrë kritike
- Forcimi i etikes gazetareske: kode të përditësuara dhe struktura vetërregulluese që ndalojnë manipulimin editorial dhe dezinformimin e qëllimshëm.
- Transparence në pronësi dhe financim: rregulla të qarta për deklarimin e pronareve të portaleve dhe burimeve të financimit, për të ndalur ndikimin e shërbimeve të huaja informative.
- Bashkëpunim rajonal dhe ndërkombëtar: shkëmbim informacioni me agjenci dhe organizata partnere për të identifikuar modelet e ndikimit serb dhe rus në rajon dhe për të koordinuar reagimet ndaj tyre.
Si përfundim:
Titujt qe lidhin shtetësinë e Kosovës me terrorizëm, ekstremizëm apo kriminalitet nuk janë lapsuse gazetareske, por pjesë e një lufte të heshtur informative ku perceptimi zë vendin e fakteve. Këto nuk janë fjalë të pafajshme – janë armë në duart e atyre që duan të shkatërruar shtetin tonë.
Kosovë, zgjohu!
Sepse sot, armiku nuk vjen gjithmonë me tanke, ai vjen me tituj, me portale, me fjalë që helmojnë vetëdijen kombëtare. Dhe në ketë luftë të re, mbrojtja e Kosovës fillon nga mbrojtja e së vërtetës.
