Presidenti amerikan Donald Trump bëri thirrje që Ukraina të mbajë zgjedhje, ndërsa mosmarrëveshja e tij me presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy u intensifikua teksa SHBA-ja është angazhuar në bisedime të paqes me Rusinë në të cilat deri më tani Kievi është përjashtuar.
“Është e mrekullueshme të thuash nuk mund të kemi zgjedhje, por është koha për zgjedhje, dhe është gjithashtu koha për të zbuluar se çfarë ka ndodhur me të gjitha paratë, sepse ai bëri deklaratë se gjysma e parave, ai nuk e di se ku janë, apo diçka të tillë”, tha Trump, duke iu referuar komenteve të bëra nga Zelenskyy gjatë një interviste për shtyp në fillim të këtij muaji.
“Dhe mund t’iu them, ne po kalojmë shumë mirë me Rusinë. Do të bëjmë diçka me Rusinë të cilën ai nuk ishte në gjendje ta bënte. Mund të bëjmë një marrëveshje me Rusinë për të ndaluar vrasjen e miliona njerëzve të tjerë”, shtoi ai.
Ukraina do të zhvillonte zgjedhjet në prill 2024 kur mbaroi mandati presidencial pesëvjeçar i Zelenskyyt, por vendi aktualisht është nën një gjendje të ligjit ushtarak për shkak të pushtimit gati trevjeçar të Rusisë në lindje të vendit. Kremlini ka pushtuar veçmas Gadishullin e Krimesë të Ukrainës që nga viti 2014.
Komentet e presidentit erdhën pasi zyrtarët amerikanë dhe rusë u takuan në Arabinë Saudite të martën për bisedimet e para të nivelit të lartë që nga fillimi i luftës së Rusisë kundër Ukrainës në shkurt 2022. Bisedimet përfunduan me delegacionet që ranë dakord të zhvillonin raunde shtesë diskutimesh për përfundimin e luftës dhe përmirësimin e lidhjeve dypalëshe.
Zelenskyy ka kritikuar mospërfshirjen në negociata si dhe pretendimet e Trumpit se ishte Ukraina, jo Rusia, ajo që filloi luftën.
“Ne e kemi parë këtë dezinformim dhe e kuptojmë se e ka origjinën nga Rusia. Fatkeqësisht, Trump është bllokuar në këtë hapësirë dezinformimi”, tha Zelenskyy të mërkurën.
Trump u kundërpërgjigj, duke e quajtur Zelenskyyn “diktator pa zgjedhje”.
I pyetur nga gazetarët nëse ai u beson rusëve për të negociuar me mirëbesim në vijim, Trump tha: “Po. Mendoj se rusët duan ta shohin fundin e luftës”.
“Por, unë mendoj se ata i kanë kartat pak, sepse, siç e dini, ata kanë marrë shumë territor, kështu që ata i kanë kartat”, tha ai.
Komentet e presidentit amerikan mbi atë se Zelenskyy nuk e di se ku kanë shkuar miliarda dollarë nga ndihma amerikane i referohen një interviste që ai dha për Associated Press që u publikua më 2 shkurt.
“Kur dëgjova dhe e kam dëgjuar edhe më parë dhe sot dëgjojmë nga SHBA-ja, që Amerika i ka dhënë Ukrainës qindra miliarda, 177 për të qenë më të saktë. Kështu tingëllonte shifra e saktë, e cila u mbështet ose u votua nga Kongresi etj. Si president i një vendi ndërluftues, unë do t’iu them se ne kemi marrë pak më shumë se 75”, ka thënë Zelenskyy, sipas një pjese të intervistës që kishte titra në gjuhën angleze.
“Domethënë, 100 miliardë nga këto 177 miliardë, apo 200, disa thonë, nuk i kemi marrë kurrë. Dhe kjo është e rëndësishme, sepse flasim për gjëra konkrete”, tha ai.
Kongresi ka ndarë rreth 175 miliardë dollarë për të ndihmuar përpjekjet e Ukrainës për luftë, por shumë nga kjo shumë shkon për shpenzime të brendshme dhe të tjera jashtë Ukrainës. Një përmbledhje e shpenzimeve e përpiluar nga Këshilli për Marrëdhëniet me Jashtë tregon se nga shuma totale, afërsisht 106 miliardë dollarë kanë shkuar drejtpërdrejt në Ukrainë.
Trump tha më tej se ai beson se mund të “ringjallë” një marrëveshje kritike për mineralet me Ukrainën sipas së cilës ata do të dorëzonin të drejtat e pronësisë ndaj mineraleve të rralla tokësore dhe mineraleve të tjera në vend në këmbim të ndihmës ushtarake të SHBA-së, duke thënë se ai beson se mund ta kthejë marrëveshjen përsëri në lojë, ndërkohë që ka sugjeruar në mënyrë të paqartë “gjërat nuk do ta bëjnë” Zelenskyyn “shumë të lumtur”.
“Ata ranë dakord me të, pak a shumë. Dhe më pas Scott Bessent shkoi atje dhe u trajtua në mënyrë të vrazhdë, sepse në thelb ata i thanë jo”, tha Trump, duke iu referuar një vizite të kryer në Ukrainë nga sekretari i tij i Thesarit këtë javë, transmeton Anadolu.”Ai shkoi atje për të firmosur një dokument dhe kur mbërriti atje, u kthye bosh. Ata nuk e nënshkruan dokumentin”, ka thënë presidenti amerikan Trump.
