Në një samit të mbajtur në Egjipt, presidenti amerikan Donald Trump dhe udhëheqësit rajonalë nënshkruan marrëveshjen historike të armëpushimit për Gazën, e cila vjen pas lirimit të të gjithë pengjeve izraelite dhe të burgosurve palestinezë nën ndërmjetësimin e SHBA. Marrëveshja synon të vendosë paqe dhe stabilitet në rajon pas dy vjetësh konflikti të përgjakshëm.
Marrëveshja, e ndërmjetësuar nga presidenti Trump është nënshkruar në prani të presidentit të Autoritetit Palestinez Mahmoud Abbas, ndërsa kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka refuzuar një ftesë të minutës së fundit për të marrë pjesë, duke e arsyetuar mungesën me festën e Simchat Torah që fillon sonte.
Presidenti Trump e quajti nënshkrimin “shumë të rëndësishëm” dhe falënderoi stafin dhe ndihmësit për realizimin e marrëveshjes, të cilën e përshkroi si “ndoshta më të vështirën” për t’u arritur.
“Ne kishim një grup të jashtëzakonshëm talentesh, dhe u ndihmuam veçanërisht nga vendet e përfaqësuara në këtë tryezë,” tha Trump. Ai e përshkroi marrëveshjen si një hap drejt “agimit të një Lindjeje të Mesme të re.”
Presidenti Trump, i cili udhëhoqi negociatat intensive të javëve të fundit, e ka cilësuar marrëveshjen si “marrëveshjen më të madhe në histori”, duke theksuar se ajo do të sjellë paqe të qëndrueshme në Lindjen e Mesme.
“Kjo është një ditë e madhe për Izraelin, për palestinezët dhe për botën e tërë. Ne kemi arritur atë që të tjerët e konsideronin të pamundur: lirimin e pengjeve, tërheqjen e forcave dhe një rrugë drejt zhvillimit të Gazës pa armë”, deklaroi Trump gjatë ceremonisë, duke falënderuar aleatët arabë si Egjipti dhe Katari për rolin e tyre vendimtar në ndërmjetësim.
Marrëveshja është faza e parë e një plani 20-pikësh të propozuar nga Trump më 29 shtator në Shtëpinë e Bardhë, në prani të Netanyahut.
Plani parashikon një armëpushim të menjëhershëm, lirimin e të gjithë pengjeve izraelitë të mbajtur nga Hamasi (rreth 20 pengje të gjalla sipas vlerësimeve) në këmbim të qindra të burgosurve palestinezë të mbajtur në Izrael.
Forcat izraelite do të tërhiqen gradualisht nga Gaza, duke lënë vendin për një Forcë të Përbashkët të Stabilizimit Ndërkombëtar (ISF), e mbështetur nga SHBA-ja, Egjipti dhe Jordania. Kjo forcë do të trajnojë policinë palestineze të re dhe do të sigurojë kufijtë për të parandaluar hyrjen e armëve, duke lejuar një rrjedhë të shpejtë të ndihmave humanitare dhe mallrave për rindërtimin e Gazës.
Hamasi, i cili e pranoi planin më 3 tetor, ka konfirmuar se marrëveshja përfshin “fundin e luftës në Gazë, tërheqjen e okupimit prej saj, hyrjen e ndihmave dhe shkëmbimin e të burgosurve”.
Ribashkimi i pengjeve dhe lirimi i të burgosurve
Në kuadër të marrëveshjes, 20 pengjet izraelite që ishin mbajtur në Gaza u kthyen në Izrael mëngjesin e së hënës, ndërsa Hamas dorëzoi katër arkivolë me trupat e pengjeve të vdekura. Të gjithë 250 të burgosurit palestinezë dhe mbi 1,700 të ndaluarit nga Gaza, të mbajtur nga Izraeli pa akuza që nga sulmet e 7 tetorit 2023, janë liruar.
Momente të forta emocionale u shfaqën teksa pengjet ribashkoheshin me familjet në spitalet izraelite dhe të burgosurit palestinezë takoheshin me të afërmit e tyre në Bregun Perëndimor dhe mbërrinin në autobusë përballë turmave të mëdha në Gaza.
Kjo marrëveshje shënon një hap të rëndësishëm drejt stabilitetit në rajon dhe një moment shprese për familjet e pengjeve dhe komunitetet e prekura nga konflikti./rtk
