Vukashin Miliceviq, teolog, prift dhe ish-profesor në Serbi, ka folur mbi rolin dhe ndikimin e fesë në marrëdhëniet shoqërore dhe politike në Ballkan. Ai ka thënë se Kisha Ortodokse Serbe ka luajtur një rol të madh në kontekstin e krimeve të luftës dhe manipulimit të historisë.
Sipas tij, është po kjo kishë e cila po merr pjesë në një përpjekje për një rishikim brutal të asaj që ndodhi në Srebrenicë, duke e paraqitur Serbinë si popull viktimë.
“Nëse qëndrimi i kishës ndaj problemit të krimeve të luftës do të ishte konsistent, atëherë mund të imagjinonim një situatë ku diçka e tillë mund të kishte kuptim. Nëse qëndrimi i tyre ndaj trashëgimisë së tyre do të ishte konsistent, atëherë ndërhyrja dhe nxitja e tyre kundër kanonizimit të Stepinacit do të ishte plotësisht e justifikuar. Në këtë mënyrë justifikohet, por kështu do të merrte një peshë krejtësisht tjetër, një themel krejt tjetër dhe kjo na kthen te historia e pranimit të përgjegjësisë dhe pendimit”.
Kur është fjala për Rezolutën për Srebrenicën, ai thotë se një nga boshtet kryesore të manipulimit nacionalist të popullit është ai diskurs i vetëviktimizimit.
“Është një tablo që mund të aplikohet në të gjithë ish-Jugosllavinë, por unë do të flas vetëm për KPS-në, edhe pse të gjitha komunitetet veprojnë njësoj. Keni një manipulim të tmerrshëm, nga pikëpamja morale, skandaloz në lidhje me gjenocidin në Srebrenicë. Ju keni një situatë ku Kisha po merr pjesë në një përpjekje për një rishikim brutal të asaj që ndodhi, e cila dihet bazuar në mijëra faqe. Edhe pse në mënyrë deklarative thuhet se ne i respektojmë viktimat e të tjerëve, me çdo gjë që bëjmë, në fakt tregojmë se nuk i respektojmë dhe se relativizojmë natyrën e krimit të rëndë që ka ndodhur atje. Askush nuk flet për faktin se është një manipulim i numrave që i ngjan asaj që bëjnë revizionistët kroatë kur bëhet fjalë për viktimat serbe në Luftën e Dytë Botërore”, nënvizon Miliçeviq.
“Edhe pse në mënyrë deklarative thuhet se ne i respektojmë viktimat e njerëzve të tjerë, me gjithçka që bëjmë ne në fakt tregojmë se nuk i respektojmë ato dhe se relativizojmë natyrën e krimit të tmerrshëm që ndodhi në Srebrenicë”.
Ai shton se, nga ana biblike, ishte vëllavrasje.
“Ai revizionizëm, përveçse helmon marrëdhëniet ndëretnike, por nuk më pëlqen ta them këtë, sepse është praktikisht një dhe i njëjti komb – pa pretendime të Serbisë së Madhe – ne jemi kombe të lindur nga një substrat etnik. Ishte vëllavrasje, dhe ajo që iu bë serbëve në NDH dhe ajo që kanë kaluar boshnjakët, është mëkati i parë (Kaini dhe Avelji). Dhe kushdo që dëshiron të flasë për këtë nga këndvështrimi i krishterë duhet të fillojë nga kjo,” vëren ai.
Gjatë intervistës së historianit serb, u ngrit edhe çështja e marrëdhënieve të Evropës me vendet ortodokse, duke iu referuar ndjenjës së rrënjosur në Serbi se “Perëndimi nuk do të na pranojë”.
Mirëpo, Miliçeviq ka theksuar se problemi më i madh është se Ballkani nuk e pranon veten ashtu siç janë.
“Është një nga ato vende të përgjithshme që përfaqësojnë një fjalëkalim bosh. Nëse e identifikojmë ortodoksinë me Rusinë, është një manipulim. Mendoj se problemi më i madh është se ne nuk e duam veten ashtu siç jemi. Ne vuajmë nga një kompleks me vlera më të larta që në fund të fundit ju bën të anuloni plotësisht veten. Nëse i shikojmë gjërat në terren dhe e krahasojmë me ndonjë periudhë historike, nuk kemi arsye të jemi një vend i tillë, i rendit të dytë apo të tretë. Përcaktoni së pari vendin – kur thoni Serbinë, çfarë kuptoni? Çfarë është realiste, çfarë nuk ju çon në krim dhe shkatërrim, për të cilin pasardhësit tuaj do të mbajnë pasojat. Këtu plagët nuk lejohen të shërohen. Ata po gërmojnë për të mobilizuar njerëzit dhe janë gjithnjë e më pak. Toka në kuptimin fizik po shkatërrohet sepse nuk do të ketë kush ta punojë. Këto janë gjëra që nuk kanë të bëjnë fare me një lloj Evrope “të keqe” atje, por me faktin se ne i kemi lejuar vetes të kthehemi jo një hap, por dhjetë hapa pas kur është fjala për emancipimin, përparimin shoqëror”, thotë Miliçeviq. /Radar/g.e.
