Ndërsa bota pret të shohë se si kthimi i Donald Trump do të riformësojë marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Pekinit, Kina ka ndërmarrë hapa vendimtarë për të forcuar pozicionin e saj në Amerikën Latine.
Trump fitoi zgjedhjet presidenciale në SHBA duke premtuar tarifa deri në 60% për mallrat e prodhuara në Kinë, por tani në jug, një megaport i ri, i mbështetur nga Kina, mund të krijojë rrugë tregtare të reja që mund të anashkalojnë tërësisht Amerikën e Veriut.
Vetë Presidenti Xi Jinping mori pjesë në inaugurimin e portit Chancay në bregdetin peruan këtë javë, një tregues se Kina e merr shumë seriozisht këtë zhvillim. Xi ishte në Peru për takimin vjetor të Forumit të Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor (APEC), por të gjithë sytë ishin te porti Chancay dhe çfarë do të thotë ai për vendosmërinë e Kinës në këtë rajon, që SHBA tradicionalisht e ka parë si sferën e saj të ndikimit.
Sipas Monica de Bolle, bashkëpunëtore e lartë në Institutin Peterson për Ekonominë Ndërkombëtare, Uashingtoni tani po paguan çmimin e viteve të indiferencës ndaj fqinjëve të tij. “SHBA ka munguar në Amerikën Latine për kaq shumë kohë, dhe Kina ka lëvizur kaq shpejt, sa gjërat janë rikonfiguruar në dekadën e fundit,” thotë de Bolle.
Projekti prej 3.5 miliardë dollarësh, i ideuar nga kompania shtetërore kineze Cosco Shipping, ka transformuar një qytet peshkimi peruan në një fuqi logjistike që synon të rrisë ekonominë e vendit. Gazeta zyrtare e Partisë Komuniste të Kinës, People’s Daily, e ka quajtur këtë si një shfajësim të bashkëpunimit të favorshëm Kina-Peru.
Presidentja e Perusë, Dina Boluarte, e përshkroi portin si një “qendër nervore” që do të krijojë lidhje me tregun gjigant aziatik. Përveç Perusë, mallrat nga vendet e tjera të Amerikës Latine, si Kili, Ekuadori, Kolumbia dhe madje edhe Brazili, pritet të kalojnë përmes Chancay në rrugën e tyre për në Shangai dhe portet e tjera aziatike. Kina tashmë ka një kërkesë të madhe për eksportet e rajonit, si soja braziliane dhe bakri kilian, dhe ky port do të mundësojë trajtimin e anijeve më të mëdha dhe do të shkurtojë kohën e transportit nga 35 në 23 ditë.
Megjithatë, porti i ri nuk favorizon vetëm eksportet, por edhe importet. Një shqetësim i madh për SHBA-në është mundësia që porti Chancay të strehojë anije luftarake kineze, veçanërisht pasi ky port mund të trajtojë anije kontejnerësh ultra të mëdhenj.
Gjeneral Laura Richardson, shef i Komandës Jugore të SHBA-së, ka paralajmëruar se Kina po përdor zhvillimin e objekteve me përdorim të dyfishtë në rajon për të krijuar “pika të aksesit” që mund të shërbejnë për Ushtrinë Çlirimtare Popullore të Kinës dhe pikat strategjike detare, shkruan euronews.al.Përveç shqetësimeve të sigurisë, ka një perceptim të fortë se SHBA po humbet terren në Amerikën Latine, ndërsa Kina po ecën përpara me Iniciativën e saj Brez dhe Rrugë (BRI). Prof. Álvaro Méndez, drejtor i Njësisë Globale të Jugut në Shkollën Ekonomike të Londrës, thekson se ndërkohë që SHBA e ka lënë rajonin pas dore, Xi po kultivon marrëdhënie të ngushta me vendet latine.
