Të dërguarit e përfaqësueses së Lartë të Komisionit Evropian, Kaja Kallas, që u japi mision vëzhgimin e zgjedhjeve të 9 shkurtit në Kosovë, kanë dalë këtë të martë me deklaratën preliminare rreth procesit zgjedhor të së dielës.
100 vëzhguesit nga 27 vende anëtare të BE-së dhe nga Australia, Zvicra e Norvegjia që ishin të shpërndarë në gjithë Kosovën prej disa javësh, përmblodhën gjetjet e tyre në një deklaratë që e plotë do të shfaqet tek pas dy muajsh.
Shefja e Misionit për Vëzhgimin e Zgjedhjeve nga Bashkimi Evropian, Nathalie Loiseau i quajti historike këto zgjedhje, për faktin që për herë të parë u mbajtën pas një mandati të plotë e gjithashtu me një ligj të ri zgjedhjesh.
“Në përgjithësi dita e zgjedhjeve ishte e qetë dhe votuesit kishin mundësi të votonin në kushte të mira. Këto janë sinjale se qytetarët e Kosovës janë të përkushtuar ndaj demokracisë”, tha ajo.
Por, ndonëse procesi kaloi i qetë, sipas Loiseau fazat kritike të procesit zgjedhor ende mbeten për t’u zhvilluar.
“Përderisa vëzhguesit tanë kanë vlerësuar votimin në përgjithësi si pozitiv, vështirësi në zbatimin e procedurave janë bërë të dukshme gjatë fazës së numërimit. Ne kemi vëzhguar që KQZ-ja ka pasur sfida sa i përket punësimit, trajnimit dhe prokurimit, kjo mund të ketë shkaktuar vonesa të konsiderueshme të cilat tani janë të pamohueshme. Duhet të ketë transparencë të plotë për ato gjëra që nuk po shkojnë si duhet dhe pse”, shtoi ajo.
Shefja e misionit të vëzhguesve të BE-së për zgjedhjet, tha se ky proces përfshirë edhe vetë ditën e zgjedhjeve ishin të qeta e pa ndonjë incident të dukshëm me një fushatë konkurruese, por me polarizim dhe ndaje të thellë e retorikë të ashpër.
Sipas saj, ndonëse trupat zgjedhore duhet të mbeten të pavarura nga ndikimet politike, megjithatë tha ajo, kanë parë raste të politizimit të KQZ-së gjatë procesit zgjedhor.
Tha ta kenë parë me shqetësim bllokimin e KPM-së që sipas saj, i pamundësoi institucionit të marr vendime gjatë fushatës.
Në anën tjetër, tha se PZAP-ja është përballur me një vëllim shumë të madh rastesh, por demonstroi aftësinë për të marr vendime të shpejta.
Tutje ajo tha se kanë vërejtur përdorimin e gjuhës nxitëse dhe sulmet verbale mbi oponentët në mitingje e debate televizive.
“Ne kemi vërejtur me brengosje gjuhen negative nga partia në pushtet kundër medias e gjyqësorit. Bojkotimi i mediumeve specifike dhe debateve po ashtu ka ndikuar në uljen e mundësisë për votuesit që të bëjnë zgjidhje të mira. Megjithatë transmetuesit kanë dhënë kohë barabartë për të gjithë”.
Ajo foli edhe për transmetuesin publik, RTK-në.
“Transmetuesi publik ka mundur të kontribuoj në krijimin e një terreni më të barabartë sa i përket vizibilitetit të fushatës për komunitetet jo shumicë, megjithatë resurset e saj nuk përputhen me rolin që duhet të luaj ky medium”, potencoi ajo.
Vuri në pah se fushata në komunat me shumicë serbe ishte më përmbajtur krahasuar me komuna tjera, por votuesit u përballen me presione nga anëtarë të Listës Serbe, derisa tha se kishte ndërhyrje të përsëritur nga Serbia.
Ajo e cilësoi si ndërhyrje e me tone jo diplomatike kritikat e emisarit të Shteteve të Bashkuara, Richard Grenell karshi kryeministrit Kurti.
“Gjatë fushatës kemi qenë gjithashtu dëshmitar të ndërhyrjeve nga emisari special i SHBA-së, Grenell në media sociale ku ai kritikoi kryeministrin Kurti. Kjo mund të përshkruhet si diçka me ton jo diplomatik”, tha ajo.
Loiseau, tha të jetë e kënaqur që ishte dëshmitare e një procesi zgjedhor që në përgjithësi demonstroi qëndrueshmëri e përkushtim ndaj parimeve demokratike.rtk.
