Ministri i Jashtëm i Rusisë, Sergei Lavrov, ka deklaruar nga Pekini se Bashkimi Evropian po përpiqet ta shndërrojë Serbinë në një “zonë tampon” për përballje me Rusinë, duke pretenduar se Brukseli po e kushtëzon vazhdimin e negociatave të anëtarësimit të Serbisë me dy kërkesa: njohjen e pavarësisë së Kosovës dhe bashkimin me sanksionet e BE-së ndaj Rusisë.
“Serbisë i thuhet se mund t’i vazhdojë negociatat e anëtarësimit në BE vetëm nëse i përmbush dy kushte: së pari, njohjen e pavarësisë së Kosovës (…) dhe së dyti, t’i bashkohet pa përjashtim të gjitha sanksioneve të BE-së kundër Rusisë”, tha Lavrov në një konferencë për media pas takimit me ministrin e Jashtëm të Kinës, Wang Yi, sipas raportimeve të mediave.
Ai shtoi se presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, sipas tij, i ka thënë disa herë presidentit rus Vladimir Putin se Serbia nuk do të shkojë drejt BE-së “nën kushte antiruse”, ndërsa theksoi se Moska e respekton këtë qëndrim.
Lavrov citohet të ketë thënë se Vuçiç e sheh “perspektivën evropiane” kryesisht si çështje interesash ekonomike dhe integrimi në infrastrukturën e krijuar nga BE-ja, por “pa rrezikuar marrëdhëniet me Rusinë”, duke iu referuar edhe lidhjeve historike të opinionit publik serb me Rusinë dhe Kinën.
Lidhur me këtë presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, tha se e kuptoi mesazhin që erdhi nga ministri i Jashtëm rus Sergej Lavrov dhe se ishte e qartë se kjo ishte një temë e rëndësishme e ministrave të Jashtëm kinezë dhe rus.
“Nuk mund të them se asgjë nga ato që tha Sergey Lavrov nuk është e saktë. Ne u përpoqëm në çdo mënyrë të ruanim qëndrimin serb, ndërsa shumë u përpoqën ta bënin atë qëndrim të pamundur. Dhe shumë në vendin tonë”, tha Vuçiç, raportuan mediat.
Ai shtoi se Serbia ka duruar një politikë të tillë deri më tani, por nuk e di se sa më gjatë do të jetë në gjendje ta bëjë këtë.
“Unë u zgjodha nga populli si dikush që duhet të mbrojë lirinë, pavarësinë, sovranitetin. Do të bëj çmos për të udhëhequr një politikë të tillë në periudhën e ardhshme”, shtoi Vuçiq.
“Nuk e di se sa gjatë do të jetë në gjendje të mbijetojë. Se do të jetë e lehtë – nuk do të jetë. As deri më tani nuk ka qenë e lehtë”, deklaroi Vuçiq.
BE gati të shkurtojë deri në 1.5 miliardë euro fonde për Serbinë për lidhjet e ngushta me Rusinë
Serbia ka ecur prej kohësh në një litar të tendosur të pasigurt në marrëdhëniet e saj me BE-në.
Serbia përballet me humbjen e deri në 1.5 miliardë eurove nga fondet e Bashkimit Evropian, ndërsa Komisioni Evropian po shqyrton mundësinë e ndërprerjes së procesit të reformës për shkak të prapambetjes demokratike dhe lidhjeve të ngushta të vendit me Rusinë.
Kombi ballkanik nuk është anëtar i BE-së, por pasi ka nisur bisedimet për t’u anëtarësuar në vitin 2014, ai është i kualifikuar për fonde dhe grante për ta ndihmuar të çojë përpara reformat ligjore. Një vendim për të pezulluar pagesat do ta ndërlikonte më tej të ashtuquajturin proces zgjerimi të BE-së, me vende si Ukraina dhe Mali i Zi që garojnë për t’u anëtarësuar, por vende me ndikim si Franca kërkojnë kujdes.
“Ne jemi gjithnjë e më të shqetësuar për atë që po ndodh në Serbi. Nga ligjet që minojnë pavarësinë e gjyqësorit te shtypja e protestuesve dhe ndërhyrja e përsëritur në median e pavarur”, tha për PoliticoKomisionerja Evropiane e Zgjerimit Marta Kos .
Komisioni po vlerëson nëse vendi ende i plotëson kushtet për “pagesa sipas instrumenteve financiare të BE-së”.
Një zyrtar i BE-së tha se ngjarjet e fundit, së bashku me bashkëpunimin e vazhdueshëm të Serbisë me Moskën, kishin provuar të ishin një pikë kthese për marrëdhëniet e Brukselit me Beogradin dhe kishin shkaktuar një ashpërsim të qëndrimit të ekzekutivit të BE-së.
“Si vend kandidat, ne gjithashtu presim që Serbia të qëndrojë me ne në politikën e jashtme dhe të përafrohet më ngushtë me qëndrimet tona”, i tha Kos pa përmendur në mënyrë të qartë Rusinë./
