Kryeministri i Grenlandës, Jens-Frederik Nielsen, paralajmëroi të hënën se, ndërsa presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka përjashtuar forcën ushtarake, Uashingtoni ende kërkon në thelb të kontrollojë ishullin Arktik.
Trump intensifikoi thirrjet për kontrollin e SHBA-së mbi Grenlandën në fillim të vitit, duke përmendur shqetësime për sigurinë kombëtare që lidhen me Rusinë dhe Kinën.
Disa aleatë evropianë të NATO-s kanë mbrojtur sovranitetin e Danimarkës mbi Grenlandën, dhe kanë thënë se presioni i Trump kërcënon të përçajë aleancën e NATO-s.
Presidenti i SHBA-së që atëherë është tërhequr nga kërcënimet me forcë dhe ka thënë se kishte siguruar qasje të plotë të SHBA-së në Grenlandë në një marrëveshje të NATO-s, megjithëse detajet mbeten të paqarta.
“Pikëpamja mbi Grenlandën dhe popullsinë nuk ka ndryshuar: Grenlanda do të lidhet me SHBA-në dhe do të qeveriset prej andej”, tha Nielsen në një fjalim para parlamentit të ishullit në Nuuk, duke folur nëpërmjet një përkthyesi.
Nielsen tha se SHBA-të vazhdojnë të kërkojnë “shtigje drejt pronësisë dhe kontrollit mbi Grenlandën”.
Qeveria e ishullit tha javën e kaluar se kishte nisur një studim mbi gjendjen e shëndetit mendor të popullsisë në një kohë presioni të jashtëzakonshëm.
“Disa nga bashkatdhetarët tanë kanë probleme të rënda me gjumin, fëmijët ndiejnë shqetësimin dhe ankthin e të rriturve dhe të gjithë jetojmë me pasiguri të vazhdueshme për atë që mund të ndodhë nesër. Duam ta themi shumë qartë: Kjo është plotësisht e papranueshme”, tha Nielsen.
Bisedimet diplomatike midis SHBA-së, Danimarkës dhe Grenlandës filluan javën e kaluar me zyrtarë të lartë që u takuan për të “diskutuar se si mund t’i adresojmë shqetësimet amerikane në lidhje me sigurinë në Arktik, duke respektuar linjat e kuqe të Mbretërisë”, tha ministria e Jashtme e Danimarkës.
Nielsen gjithashtu vlerësoi Danimarkën si një partner të ngushtë gjatë gjithë krizës.
Ai ka deklaruar më parë se nëse banorët e Grenlandës do të detyroheshin të zgjidhnin midis SHBA-së dhe Danimarkës, ata do të zgjidhnin Danimarkën. Fjalimi nuk përmendi pavarësinë e Grenlandës.
Për popullsinë vendase Inuit të Grenlandës, debati mbi pronësinë bie ndesh me vlerat kulturore. Sipas ligjit të Grenlandës, njerëzit mund të zotërojnë shtëpi, por jo tokën poshtë tyre, duke reflektuar konceptin Inuit të administrimit kolektiv të tokës.
