Gazeta “ New York Times” po përpiqet të hedhë dritë mbi planet e Iranit për t’u përballur me një sulm të mundshëm të SHBA-së, ndërsa “retë e luftës” në rajon janë shtuar përsëri.
Siç raportohet në një artikull të NYT, “që nga fillimi i janarit, ndërsa Irani është përballur me protesta në Teheran dhe qytete të tjera dhe kërcënimin e sulmeve nga Shtetet e Bashkuara, udhëheqësi suprem i vendit, Ajatollah Ali Khamenei, është drejtuar te një toger i besuar dhe besnik për të udhëhequr vendin, Ali Larijani, zyrtari më i lartë i sigurisë kombëtare të vendit. Që atëherë, Z. Larijani, një politikan veteran 67-vjeçar, ish-komandant i Korpusit të Gardës Revolucionare dhe kreu aktual i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare, e ka drejtuar në mënyrë efektive vendin. Ngritja e tij ka lënë mënjanë Presidentin Masoud Pezheskian, një kirurg zemre i shndërruar në politikan i cili ka kaluar një vit të vështirë në detyrë dhe vazhdon të deklarojë publikisht se “Unë jam mjek, jo politikan” dhe se askush nuk duhet të presë që ai të zgjidhë problemet e shumta të Iranit. Ky rrëfim i ngritjes së Z. Larijani dhe vendimeve e diskutimeve të udhëheqjes së Iranit, përballë kërcënimit të luftës nga administrata Trump , bazohet në intervista me gjashtë zyrtarë të lartë iranianë, njëri prej të cilëve është i lidhur me zyrën e Z. Khamenei, tre anëtarë të Gardës Revolucionare, dy ish-diplomatë iranianë dhe raportime nga media iraniane. Zyrtarët dhe anëtarët e Gardës folën në kushte anonimiteti me qëllim që të diskutonin hapur çështjet e brendshme të qeverisë.
Duke cituar gjashtë zyrtarë të lartë iranianë – përfshirë tre anëtarë të Gardës Revolucionare – NYT vëren se Larijani “ishte përgjegjës për shtypjen e protestave të fundit, ndërsa aktualisht punonte me aleatë të fuqishëm si Rusia dhe lojtarë rajonalë si Katari dhe Omani dhe mbikëqyrte negociatat bërthamore me Uashingtonin. Ai gjithashtu po harton plane për menaxhimin e vendit gjatë një lufte me Shtetet e Bashkuara”.
“Ne jemi gati në vendin tonë”, tha Larijani në një intervistë me Al Jazeera gjatë vizitës së tij në Katar. “Ne jemi padyshim më të fortë se më parë, jemi përgatitur për shtatë, tetë muajt e fundit, kemi identifikuar dobësitë tona dhe i kemi korrigjuar ato. Ne nuk kërkojmë luftë dhe nuk do të fillojmë luftë. Por nëse na imponohet, ne do të përgjigjemi”.
Udhëzimet e Khameneit
Sipas raportit të gazetës amerikane, “Khamenei i ka udhëzuar Larijani-n dhe një grusht bashkëpunëtorësh të tjerë të ngushtë politikë dhe ushtarakë që të sigurohen që Republika Islamike t’i mbijetojë jo vetëm bombave amerikane dhe izraelite, por edhe çdo përpjekjeje për vrasjen e udhëheqësve të saj të lartë, përfshirë vetë zotin Khamenei.”
Sipas burimeve të cituara nga New York Times , Ajatollah Ali Khamenei ka lëshuar një sërë udhëzimesh: “Ai ka vendosur katër nivele trashëgimie për çdo komandë ushtarake dhe rol qeveritar që ai emëron personalisht. Ai gjithashtu i ka kërkuar të gjithëve në pozicione udhëheqëse të caktojnë deri në katër zëvendësues dhe i ka caktuar përgjegjësinë një rrethi të ngushtë të njerëzve të besuar për vendimmarrje në rast se komunikimi me të ndërpritet ose ai vritet.”
Diçka e ngjashme kishte ndodhur gjatë luftës 12-ditore me Izraelin, kur Khamenei kishte emëruar tre kandidatë që mund ta pasonin, me Larizani që nuk ishte njëri prej tyre pasi nuk është një klerik i lartë shiit – një kërkesë themelore për çdo pasardhës.
Megjithatë, siç është vënë në dukje në raport, Larijani është pjesë e rrethit të ngushtë të besimit të Khameneit, i cili përfshin këshilltarin e tij të lartë ushtarak dhe ish-kreun e Gardës Revolucionare, Gjeneral Major Yahya Rahim Safavi, Gjeneral Brigade Mohammad Bagher Ghalibaf, një ish-komandant i Gardës dhe kryetar aktual i parlamentit, të cilin zoti Khamenei e ka emëruar si zëvendësin e tij de facto për komandën e forcave të armatosura gjatë luftës; dhe shefin e tij të shtabit, klerikun Ali Asghar Hejazi.
“Khamei po përballet me realitetin që ka përpara”, tha Vali Nasr, një ekspert i Iranit në Shkollën Johns Hopkins të Studimeve të Avancuara Ndërkombëtare. “Ai po pret të martirizohet dhe mendon se ky është sistemi dhe trashëgimia e tij, dhe do të mbetet i tillë deri në fund. Ai shpërndan pushtetin dhe përgatit shtetin për ngjarjen e madhe të radhës, si trashëgiminë ashtu edhe luftën, duke e ditur se trashëgimia mund të jetë pasojë e luftës.”
Lëvizjet ushtarake
Irani po vepron nën supozimin se sulmet ushtarake amerikane janë të pashmangshme dhe të afërta, edhe pse të dyja palët vazhdojnë të negociojnë diplomatikisht për një marrëveshje bërthamore, me zyrtarët iranianë që thonë se Teherani i ka vënë të gjitha forcat e armatosura iraniane në gatishmëri të lartë dhe po përgatitet të hakmerret me forcë.
Vendi thuhet se po vendos lëshues raketash balistike përgjatë kufirit të tij perëndimor me Irakun – mjaftueshëm afër për të goditur Izraelin – dhe përgjatë bregdetit të tij jugor në Gjirin Persik, brenda rrezes së bazave ushtarake amerikane dhe objektivave të tjerë në rajon.
Në të njëjtën kohë, në rast lufte, forcat speciale të policisë, agjentët e inteligjencës dhe batalionet e milicisë civile Basij, një degë e Gardës, do të vendosen në rrugët e qyteteve të mëdha, më pas do të ngrenë pika kontrolli për të parandaluar trazirat e brendshme dhe për të kërkuar agjentë të lidhur me shërbimet e huaja të inteligjencës.
Ndryshimi i lidershipit
Por udhëheqja iraniane jo vetëm që po përgatitet ushtarakisht, por po planifikon edhe mbijetesën e saj politike. Këto diskutime, siç përshkruhen nga zyrtarët që folën me New York Times, mbulojnë një sërë çështjesh, duke përfshirë se kush do ta drejtonte vendin nëse Khamenei dhe zyrtarët e lartë do të vriteshin, dhe kush mund të jetë “Delshi i Iranit” – një referencë për Delshi Rodriguez, nënkryetarin e Venezuelës i cili arriti një marrëveshje me administratën Trump për të drejtuar vendin pas arrestimit të Nicolas Maduro.
Në krye të listës thuhet se është Larijani, i ndjekur nga Gjenerali Ghalibaf, kryetari i parlamentit, dhe emri i ish-Presidentit iranian Hassan Rouhani, i cili është distancuar kryesisht nga rrethi i ngushtë i Khameneit. Arsyetimi pas këtyre emrave është se ata kanë një histori suksesi që do të kufizojë reagimin negativ nga iranianët, pavarësisht nëse këto përfshijnë akuza për korrupsion financiar apo bashkëpunim në shkelje të të drejtave të njeriut.
