Presidenti rus, Vladimir Putin po e përdor Aleksandër Vuçiqin si një instrument për të poshtëruar Bashkimin Evropian, ndërkohë që BE-ja vazhdon të reagojë vetëm me deklarata, pa ndërmarrë masa konkrete. Kështu vlerëson Ivana Stradner, hulumtuese në Fondacionin për Mbrojtjen e Demokracive dhe korrespondente speciale për Kyiv Post, e cila në një postim të saj shpalos analizën mbi zhvillimet e fundit në raportet mes Rusisë, Serbisë dhe BE-së.
Sipas saj, Brukseli duhet të kuptojë se “Vuçiq nuk është i interesuar për BE-në, por po e mban hapur derën e integrimit vetëm për t’i shfrytëzuar fondet e saj”. Stradner përshkruan mënyrën sesi presidenti serb po e përdor strategjikisht narrativen pro-evropiane për përfitime financiare, pa pasur ndonjë qëllim real për t’iu përafruar standardeve të BE-së.
Në postimin e saj, ajo tha se “Java e kaluar shënoi ‘Ditën e Fitores’ në Rusi për të festuar triumfin kundër nazistëve që i ka dhënë fund në mënyrë efektive Luftës së Dytë Botërore në Evropë”. Sipas saj, Dita e Fitores në Rusi nuk zhgënjeu, duke simbolizuar një ngjarje të krenarisë, patriotizmit dhe propagandës.
Stradner nënvizon se Putini është i vetëdijshëm për rëndësinë e perceptimit në politikën ndërkombëtare dhe, për këtë arsye, e shfrytëzon këtë ditë për të portretizuar Rusinë si një fuqi ende relevante në arenën globale. Në këtë kontekst, sipas saj, pjesëmarrja e më shumë se dy dyzinave të liderëve botërorë në Moskë më 9 maj i shërben qëllimit të Kremlinit për të sfiduar izolimin diplomatik nga Perëndimi.
“Dy prej tyre – Aleksandër Vuçiq i Serbisë dhe Robert Fico i Sllovakisë – përfaqësojnë suksesin e Rusisë në rezistencën ndaj izolimit diplomatik perëndimor, legjitimimit të influencës së saj globale dhe sfidimit të presionit nga BE-ja”, shkruan Stradner. Edhe pse kishte zëra se do ta anulonin vizitën për arsye shëndetësore, të dy udhëheqësit mbërritën në Moskë para paradës ushtarake të 9 majit.
Tutje Stradner thekson se Vuçiq, nga ana e tij, postoi në rrjetet sociale duke thënë se “ia kishte dhënë fjalën” Putinit se do të merrte pjesë dhe se “bëra atë që thashë”. Ndërkaq, Fico e sfidoi hapur BE-në për vërejtjen që i ishte bërë për mos pjesëmarrje, duke thënë se “askush nuk mund të më tregojë ku të shkoj ose të mos shkoj”. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov i përgëzoi të dy udhëheqësit për “aktin e tyre heroik” kundër “presionit të hapur dhe të pakufizuar” nga Bashkimi Evropian, shkruan tutje ajo.
“BE-ja kërcënoi Ficon dhe Vuçiqin për udhëtimin e tyre në Rusi, ndërsa Brukseli e kishte dënuar planin e Vuçiqit për të marrë pjesë në festime, duke thënë se kjo do ta vinte Serbinë në shkelje të kritereve të përcaktuara të BE-së për anëtarësim. Brukseli duhet ta kuptojë se Vuçiq nuk është i interesuar të bashkohet me BE-në. Vuçiq e mban derën hapur për anëtarësim në BE vetëm për t’i shfrytëzuar fondet e saj. Ai nuk ka interes ta përafrojë Serbinë me rregullat e rrepta të BE-së në lidhje me korrupsionin, sundimin e ligjit dhe qeverisjen demokratike. Në fakt, një nga gjërat e para që bëri Vuçiq me ardhjen në pushtet ishte të minonte opozitën politike pro-perëndimore, ndërkohë që forconte grupet e ekstremit të djathtë për të përmirësuar pozicionin e tij politik”, ka shkruar tutje Stradner.
Stradner e ndërlidh këtë me situatën e brendshme në Serbi, ku së fundi vendi është përballur me protesta të mëdha për shkak të një tragjedie në Novi Sad, ku “një çati në një stacion të ri hekurudhor u shemb, duke vrarë 16 persona”.
“Në fund të fundit, Vuçiq ka nevojë për Putinin. Për këtë qëllim, udhëheqësit perëndimorë janë përpjekur ta qetësojnë presidentin e Serbisë duke ofruar stimuj, duke përfshirë iniciativa ekonomike dhe investime, me shpresën për ta bërë atë një partner. Kjo është një punë e kotë. Vuçiq nuk e dëshiron Serbinë më afër Perëndimit dhe Bashkimit Evropian. Qëllimi i tij përfundimtar është të qëndrojë në pushtet duke luajtur me të dyja palët, duke mbajtur lidhje të ngushta me Rusinë dhe Kinën, ndërsa merr përfitime ekonomike nga BE-ja.
Sipas saj Putini po e poshtëron Brukselin duke pritur Vuçiçin dhe Ficon në Moskë, duke siguruar që përgjigja e BE-së të mbetet e dobët dhe kryesisht retorike, pa pasoja konkrete.
“Pavarësisht kërcënimeve të BE-së dhe vizitës së Vuçiqit në Moskë, më 13 maj, presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, vizitoi Vuçiqin në Beograd dhe theksoi se si Serbia është “plotësisht e përkushtuar ndaj procesit të pranimit në BE”.
Në përmbyllje të analizës, Stradner paraqet dy masa që, sipas saj, BE-ja duhet t’i ndërmarrë urgjentisht:
Së pari, “BE-ja duhet të ndërpresë financimin për Vuçiçin, pasi fondet e pranimit në BE forcojnë regjimin e tij autoritar. Brukseli nuk duhet të ketë frikë nga përshkallëzimi i situatës në Beograd, pasi Vuqiç ka nevojë për BE-në më shumë sesa BE-ja për Vuqiçin – kjo do t’i dërgojë gjithashtu një sinjal të qartë Moskës dhe Beogradit se BE-ja është serioze në lidhje me ruajtjen e vlerave të saj, të cilat Vuqiç mendon se mund t’i shfrytëzojë”.
Së dyti, “Brukseli duhet ta trajtojë Ficon ashtu siç e trajton Viktor Orbanin dhe të imponojë kosto më të gjera financiare. duke legjitimuar pushtetin e BE-së dhe duke hedhur një themel të mbështetur nga kërcënime të besueshme. Pavarësisht mburrjes së Ficos dhe Vuçiçit, strategjia e tyre politike është jashtëzakonisht e brishtë dhe BE-ja nuk duhet të bjerë pre e lojërave të tyre”.
Shkrimi i plotë
https://www.kyivpost.com/opinion/52712
