Banka Qendrore Evropiane (BQE) ka kohë që po përballet me vështirësi në futjen e një monedhe digjitale evropiane. Por presioni po rritet. A mund ta forcojë euro digjitale sovranitetin e Evropës?
Që të jemi të qartë që në fillim: kartëmonedhat nuk duhet të hiqen. As nuk bëhet fjalë për faktin se transaksionet e pagesave në Gjermani apo në Eurozonë janë të organizuara ndryshe nga më parë. Tashmë është fakt që pagesat pa para në dorë po bëhen gjithnjë e më të përhapura dhe për këtë është e nevojshme të krijohen mundësi të reja.
Deri tani amerikanët kanë udhëhequr në fushën e pagesave digjitale. Qoftë PayPal, Google Pay apo Apple Pay – pas këtyre emrave qëndrojnë kompani të mëdha amerikane. Si Visa ashtu edhe Mastercard janë në fakt ofrues amerikanë të shërbimeve financiare.
Sipas Edgar Walk të Metzler Asset Management, kjo mund të bëhet problem. “Nëse klima politike ndryshon në SHBA, atëherë mund të na shantazhojnë”, thotë ai në një intervistë me transmetuesin publik gjerman ARD. “Ne nuk e duam këtë. Duhet të bëhemi më të pavarur.”
Shumë banka qendrore të interesuara
Disa banka qendrore në botë tashmë po eksperimentojnë me paratë digjitale. Ato tashmë mund të përdoren për të paguar në Bahamas ose Nigeri.
Në Eurozonë, ende nuk ka një produkt digjital të kartëmonedhave aktuale euro. Euroja digjitale do të ishte para e lëshuar gjithashtu nga Banka QendroreEvropiane, e disponueshme për të gjithë në Eurozonë, e lidhur 1:1 me euron fizike – por vetëm në formë digjitale.
Portofoli digjital
Mund të imagjinohet si përdorues që marrin para në një lloj portofoli digjital. Ky është i ashtuquajturi “Portofol” ose portofol elektronik. Me këto para, ju mund të paguani për mallra ose shërbime vetëm në pak sekonda, 24 orë në ditë, për shembull përmes telefonit tuaj inteligjent – dhe madje edhe kur nuk keni qasje në internet.
Chris-Oliver Schickentanz nga firma e menaxhimit të aseteve Capitell AG e merr të lehtë faktin se ende nuk ekziston një para e tillë dixhitale në eurozonë. “Në sektorin privat ekonomik, tashmë ka shumë mundësi për të dhënë një parapagim në euro në një mënyrë digjitale. Sinqerisht, nuk kam nevojë për një bankë qendrore që të më ofrojë një portofol elektronik të veçantë, pjesërisht të komplikuar, për këtë.”
Wero si një iniciativë evropiane private-ekonomike
Këto mundësi private-ekonomike për të cilat flet Schickentanz bazohen në iniciativa të tilla si Wero. Është një sistem pagesash evropian, i iniciuar dhe i zhvilluar nga “Iniciativa Evropiane e Pagesave”, një aleancë e disa bankave dhe ofruesve të shërbimeve financiare evropiane.
Me Wero-n transfertat e parave mund të bëhen direkt nga telefoni celular. Kjo as nuk kërkon numër llogarie bankare ndërkombëtare IBAN. Këtu nuk ka bankë ndërmjetëse.
BQE dhe Parlamenti i BE-së promovojnë euron digjitale
Banka Qendrore Evropiane(BQE) tani po punon gjithnjë e më shumë për futjen e një monedhe digjitale, sepse presioni po rritet. “Mendoj se argumenti kryesor është se BQE beson se diçka duhet bërë kundër mjeteve private digjitale të pagesës”, thotë Jörg Krämer, kryeekonomist në Commerzbank.
“Pikërisht pas përvojës me Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë ose me gazin rus, ata duan të bëhen autonomë dhe, mbi të gjitha, më sovranë”, shton Sören Hettler nga DZ Bank. “Kjo është e kuptueshme, dhe kjo është ajo që një euro digjitale mund të arrijë në një farë mase.”
Edhe Bashkimi Evropian po përgatit me shpejtësi terrenin për euron digjitale. Përfaqësuesit e Parlamentit Evropian dhe Këshillit të BE-së po përgatisin kuadrin e nevojshëm ligjor. Në vitin 2029, paraja digjitale e Eurozonës mund të futet në fuqi, me kusht që deri atëherë të gjitha vendet e Eurozonës të kenë aftësitë e duhura teknike – dhe që pyetjet e hapura në lidhje me mbrojtjen e të dhënave, disponueshmërinë dhe privatësinë të zgjidhen.
“Duhet të bëjmë diçka”
Sipas Damian Boeselager, një anëtar i Parlamentit Evropian, kjo po shkon në drejtimin e duhur. “Duhet të bëjmë diçka për të forcuar sovranitetin evropian në pagesa”, thotë ai. “Qoftë një monedhë digjitale apo diçka tjetër, kjo është diçka që mund ta debatojmë. Por unë besoj se njohja e problemit është një hap kuptimplotë”.
Tobias Berg nga Universiteti Goethe të Frankfurtit jep argumente të ngjashme. Ai është Profesor i Bankës në Dhomën e Financave. Për të euro digjitale është instrumenti qendror për forcimin e sovranitetit evropian. Transaksionet e pagesave mund të organizohen më me efikasitet dhe autonomia në sektorin financiar mund të rritet.
Berg mbështet standardet uniforme “të ngjashme me atë që dimë për prizat ose USB-C, të cilat shumë njerëz mund t’i përdorin më pas”. Konsumatorët do të kenë shumë mundësi në të ardhmen. Ata mund të paguajnë me karta krediti ose EC, të përdorin Wero ose paratë digjitale të bankës qendrore, kur ato të futen në përdorim.
“Nuk bëhet fjalë për eliminimin e konkurrencës private, por për t’i dhënë konkurrencës private lirinë për të bërë biznes me euron digjitale”, thotë Berg. Kjo në fakt po krijon alternativa evropiane në transaksionet globale të pagesave.
