Prof. Dr. Bahri Gashi për Kosharen: Beteja që theu mitin serb

Në 27-vjetorin e fillimit të operacionit luftarak në Koshare, nga 9 prilli 1999 deri në çlirimin përfundimtar, kjo betejë kujtohet si akti historik i heqjes me luftë të kufirit shqiptaro-shqiptar. Beteja e Koshares përfaqëson një nga operacionet më të mëdha dhe më komplekse të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, duke u shndërruar në një pikë kthese të rëndësishme në luftën për liri dhe në një moment që theu mitin e pathyeshmërisë së ushtrisë serbo-jugosllave.

Në këtë kontekst, paraqitet një opinion i profesorit Bahri Gashi, nga Fakulteti i Studimeve të Sigurisë në UBT, i cili përmes një analize të detajuar ushtarake dhe historike, vë në pah përmasat e jashtëzakonshme të kësaj beteje, rëndësinë e saj strategjike, si dhe rolin e saj si një nga operacionet më komplekse dhe më të organizuara të UÇK-së, që shënoi jo vetëm një sukses ushtarak në terren, por edhe një moment të rëndësishëm simbolik në rrugën e çlirimit të Kosovës dhe konsolidimit të lirisë së saj.

[Dhjetë (10) fakte unike që duhet të dihen për BETEJËN E KOSHARES në 27 vjetorin e heqjes me luftë të kufirit shqiptaro – shqiptar në Koshare nga fillimi i operacionit më 9 Prill 1999 deri në çlirimin përfundimtar]

1. Mobilizimi gjithëkombëtar; Stafi komandues (profilizimi ushtarak); Struktura ushtarake; Fazat intensive përgatitore; Fillimi i operacionit në shkallë të gjerë; Ritmet e betejës; Zotërimi i pozicioneve dominante; Përmasat; Ndërlikueshmëria; Efektet taktiko-operative, ato të ndërveprimit luftarak dhe të efektit superior në epërsi luftarake; Siguria e aspektit logjistik; Zbatimi i së drejtës humanitare në respektimin e ligjeve të luftës, ndaj (pengjeve të luftës) e formësojnë dhe lartësojnë këtë betejë: ‘BETEJA E KOSHARES’, Heqja me Luftë e Kufirit, si lufta e parë e zhvilluar në shkallë të gjerë në rajonin e Koshares si Beteja më e madhe e luftës për çlirim dhe operacionin më kompleks luftarak të UÇK-së.
2. FILLIMI I OPERACIONIT LUFTARAK në Koshare është zhvilluar në një intensitet të lartë të luftimeve, duke marrë pozicionet strategjike dhe dominante të luftës, zotërimi i pozicioneve kritike të luftës si; Kazerma Ushtarake e Koshares e njohur nga APJ si [Karaulla Koshare], Rrasa e Koshares, Zhares dhe Oplazit, Pikat dominante të lartësisë së Rrasës së Zogut, Ujezëz – Gomureve, Maja e Kokës, Kërrshi i Yllit, pastaj Reparti Ushtarak Qafë Morinë; Pozicionet e ndërlikuara tek Vrojtoret, 7 Korriku, Shkoza, Shkalla e Radanit, Gusha e Botushës, Oaza e Shpella e Molliqit, Gryka e Morinës etj, tregojnë qartazi për një betejë të përmasave të një lufte të madhe, duke u ballafaquar me një përballje të drejtpërdrejtë dhe një makineri shumë komplekse të fortifikuar të ushtrisë serbo-jugosllave, përfshi sulmet e sinkronizuara me këmbësori efektive, Komapania Tankiste e Motorizuar, Kompania “Beretat e Kuqe”, Batalioni 52 i Policisë Ushtarake, Batalioni Diverzanto Vëzhgues – Njësi të shumta elitare – paramilitare dhe mercenare; Topa goditës në distancë: “NORA”- shumë tutësh, “ORKAN” dhe “OGANJ”, sistemet kundër blindues: “MALUTKA” – “FAGOT”, helmet kimike të tipit Neuroparalitik – “VX” – “SARIN”, operacione manovruese tankiste, artileri të rëndë, aviacioni MIG 21, etj.
3. DIMENSIONET E ARTIT TË LUFTËS SË KOSHARES; Operacionet luftarake gjatë betejave, ritmet e betejës dhe çlirimi përfundimtarë, përbëjnë tërësinë e kësaj lufte. Beteja e Koshares e cila në vete ngërthente aspektin e ‘Luftës së Përparuar’, aspektin taktiko-operativ – strategjik, aspektin politik, aspektin logjistik, aspektin humanitar e aspektin historik të saj, dëshmon për shumë dimensionalitetin dhe artin luftarak të gjithë kësaj lufte që theu mitin serb.
4. MOTIVI PËR LUFTË; Unifikimi mbarëkombëtar, plani operativ i detajuar, pozicioni strategjik i luftës, zotërimi i shpejt i pozicioneve dominante të luftës, epërsia në rezultat deri në fund të luftës së Koshares, e bëjnë këtë betejë, unike, një, të vetme dhe të pakrahasueshme me betejat tjera të UÇK-së.
5. FAZAT PËRGADITORE; për luftë frontale, taktike dhe operative; QSU-Papaj, aspektet e stërvitjeve luftarake nën kushte ekstreme të mbijetimit, strukturat sipas niveleve – njësive ushtarake (skuadër, tog, kompani, batalion, [I-II-III -IV] dhe brigadë) misionet luftarake para operacionit, misionet ushtarake gjatë operacionit, rritja e njësive dhe strukturave komanduese, luftimet shumë intensive dhe dinamike që zhvilloheshin përgjatë periudhës 09 Prill – 10 Qershor 1999 përbënin sfidat e një operacioni kompleks, duke e përmbushë misionin luftarak në Koshare.
6. STRUKTURA E STAFIT KOMANDUES USHTARAK; Struktura komanduese e profilizuar me eprorë profesionist të shkolluar në akademi ushtarake, në gjini të ndryshme, përkatësisht të të gjitha llojeve të armëve për luftë, e dallojnë Betejën e Koshares prej çdo lloj organizimi strukturor luftarak brenda UÇK-së.
7. TRYSNIA DHE TENTIMET E APJ-SË USHTRISË;serbo-jugosllave për rikthim të territorit të çliruar, për kundër këtij fakti, Komanda e Operacionit Luftarak të Koshares kishte zotëruar epërsi luftimi, riorganizim të pozicioneve luftarake, makineri ushtarake, pajisjet dhe mjete për luftë, njësi në detyrë sipas gjinive luftarake dhe me një territor luftarak në 7 Km thellësi dhe 22 Km gjerësi të frontit – distancës së luftës me goditje zjarri artilerik deri në 20 Km, përbëjnë poashtu Betejën e Koshares, betejë unike në veprim, një, dhe të vetmen betejë me përmasat më të mëdha të luftës së UÇK-së.
8. MJETET DHE PAISJET LUFTARAKE; Duke filluat nga (Thika, revolet, automatikët, pushkët, llojet automatike, mitrolezët, snajperët deri në 12.7 mm, granata dore, mortaja krahu, RPG, Raketa hedhës, Zola, Osa, Embrusi Gjerman, etj. Armët artilerike të kalibrit: 60, 82,107, 120,160 dhe obusi 122mm, Armët Kundërajrore, topi kundërajror 20mm dhe TK 14.5 mm. Armët e topave padridhje 75,82 dhe topit 122mm, Njësitë mbështetëse Tankiste, Uniformat, Pelerinat, gjyksoret, mataret, gazmaskat, pakot e ushqimit për mbijetim, poashtu përbëjnë një dhe të vetme Betejën e Koshares, të pakrahasuara nga cilido formacion tjetër i UÇK-së.
9. ASPEKTI I GJITHPËRFSHIRJES KOMBËTARE, DHE TË HUJAVE; Pjesëmarrja masive e luftëtarëve nga të gjitha trojet etnike, e gjithë Europa, Amerika, Kanada e Australia. Pjesëmarrja e luftëtarëve tē huaj nga Franca, Anglia, Gjermania, Turqia, Algjeria etj. Të rënë tre dëshmor të huaj në betejë, poashtu e shëndrrojnë Betejën e Koshares në një nga betejat, të vetme dhe më unike të UÇK-së.
10. Përfundimisht, Lufta e Koshares, shënon misionin më kompleks luftarak i ndërmarrë në shkallë të gjerë, që nga dita (D) në rajonin e gjerë të Koshares, është lufta përgjatë shumë betejave, më e madhe e zhvilluar, operacione të ndërlikuara luftarake, beteja më e përgjakshme luftarake, me 114 Dëshmorë, të gjithë [Heronjë të Kosovës], derisa numëron qindra të plagosur dhe mijëra luftëtarë në front, përkatësisht operacioni më i madh luftarak i UÇK-së, i realizuar fillimisht nga (GO-III), tri formacione nga Ministria e Mbrojtjes, në përbërje të brigadave 131 dhe 134 dhe Batalionit Diverzanto Vëzhgues (BDV) – i njohur si Forcat Komando Delta, më von, pas një ristrukturimi të brigadave të Dukagjinit me 11 Maj me urdhër të Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së emërohet Brigada 138 “AGIM RAMADANI” – Zona Operative e Dukagjinit.