Destinacionet me famë botërore si ishujt grekë të Mykonos dhe Santorini janë lehtësisht të dallueshme në fotografi falë arkitekturës së tyre të veçantë.
Turistëve u pëlqen të bëjnë fotografi para shtëpive blu dhe të bardha në ishuj, dhe a keni menduar ndonjëherë pse shtëpitë e ishujve grekë janë blu dhe të bardhë?
Shumë njerëz e njohin blunë dhe të bardhën si ngjyrat ikonike të Greqisë. Këto janë ngjyrat e flamurit të saj. Ato janë gjithashtu ngjyrat e detit dhe qiellit shkëlqyes, sinonim i Mesdheut të bukur.
Megjithatë, në Ishujt Cikladikë, ngjyrat karakteristike blu dhe të bardhë të shtëpive nuk bazohen në simbolikën e ngjyrave të Greqisë. Në fakt, kishte disa arsye pas këtij tipari ikonik të arkitekturës ishullore greke. Këto ishin kryesisht arsye praktike.
Ftohja e shtëpive të ishullit gjatë verës
Shumë shtëpi në ishuj si Mykonos, Paros dhe Naxos ishin ndërtuar fillimisht prej guri. Ky ishte një vendim praktik pasi druri nuk gjendej lehtë në ishujt shkëmborë të Egjeut.
Megjithatë, guri ka ngjyrë më të errët, kështu që ky ishte një problem gjatë verës greke me diell. Gurët e errët do të thithin rrezet e diellit që godasin shtëpitë, duke e bërë brendësinë e padurueshme të nxehtë.
Prandaj, banorët filluan t’i lyejnë gurët me ngjyrë të bardhë në përpjekje për të ftohur hapësirat e tyre të brendshme dhe për të zmbrapsur diellin. Procesi funksionoi, duke i bërë shtëpitë e tyre vende më të këndshme për të jetuar.
Si ndikoi kolera në dizajnin e shtëpisë?
Në vitin 1938, rendi kombëtar urdhëroi që shtëpitë e ishullit të lyheshin blu dhe të bardhë. Në atë kohë, Greqia vuante nga një shpërthim kolere gjatë diktaturës së Joanis Metaksas. Në përpjekje për të frenuar sëmundjen, ai urdhëroi qytetarët të lyejnë shtëpitë e tyre.
Kjo mund të tingëllojë e çuditshme sot, por bojërat e përdorura për të lyer shtëpitë përmbanin gur gëlqeror. Guri gëlqeror është një dezinfektues i fuqishëm dhe në atë kohë nuk kishte shumë të tjerë në përdorim të përbashkët.
Qytetarët grekë zbardhën shtëpitë e tyre për të ndihmuar në dezinfektimin dhe reduktimin e përhapjes së kolerës.
Po ngjyra blu e shtëpive të ishullit grek?
Edhe pse bluja është ngjyra më e zakonshme për dyert dhe grilat në Cyclades, ajo nuk është e vetmja. Në fakt, në shumë ishuj, do të vini re reflekse të së kuqes, jeshiles dhe kafesë, përveç blusë.
Megjithatë, ngjyra e gjallë blu ende dominon peizazhin cikladik, dhe gjithçka varet nga çmimi. Peshkatarët dhe marinarët e tjerë lyenin dritaret dhe blindat e tyre me atë që kishte mbetur pas lyerjes së varkës. Për shkak të përbërësve të saj, bluja ishte zakonisht ngjyra më e lirë në dispozicion.
Bojë blu e përdorur për shtëpitë në ishujt grekë ishte bërë nga një përzierje guri gëlqeror dhe një produkt pastrimi të quajtur “loulaki”, i cili ishte një lloj pluhuri blu i talkut që shumica e banorëve të ishullit e kishin në dispozicion në shtëpi.
Një diktaturë ushtarake imponon një skemë ngjyrash në ishujt grekë
Ngjyrat e bukura të shtëpive të ishullit grek u bënë të detyrueshme gjatë diktaturës ushtarake që pushtoi Greqinë në 1967. Regjimi besonte se ngjyrat do të frymëzonin patriotizmin dhe reflektonin nacionalizmin grek.
Në fund, në vitin 1974, ata miratuan një ligj që detyronte lyerjen e shtëpive në ishujt grekë me ngjyrë blu dhe të bardhë.
Edhe pse këto rregulla tani janë relaksuar, ngjyrat blu dhe të bardha të ishujve grekë janë bërë një tërheqje e madhe për udhëtarët. Prandaj, shumë banorë të ishullit vazhdojnë të lyejnë shtëpitë e tyre me këto ngjyra. Në thelb, për arsye praktike ata filluan t’i përdorin këto ngjyra dhe sepse ato janë të mira për turizmin.
Duke u endur nëpër Cyclades sot, vizitorët mund të gjejnë lehtësisht shtëpi me gurë origjinalë ose ngjyra paksa të ndryshme. Megjithatë, bluja dhe e bardha ende dominojnë në dizajnin e ishujve grekë dhe shtëpitë ishullore janë të njohura për këtë skemë ngjyrash të njohura në mbarë botën.s.n.
