Ndërhyrja e Rusisë në Bosnjë dhe Hercegovinë kalon përmes Republika Srpskës, në Mal të Zi përmes ndjenjave pro-serbe në vend dhe Kishës Ortodokse Serbe, dhe në Kosovë – duke shfrytëzuar dhe ndezur kontestet ekzistuese në veri, përcjell Kosova Post.
Në Ballkan, pothuajse tri dekada që nga heshtja e armëve, nuk është fashitur frika e luftës. Me fillimin e pushtimit rus të Ukrainës, kjo frikë po bëhet gjithnjë e më e fortë.
Ndërsa interesimi i shprehur i Rusisë për Ballkanin, i pranishëm edhe para shkurtit të vitit të kaluar, jo vetëm që ka acaruar edhe më relacionet politike në Bosnjë dhe Hercegovinë, madje edhe në rajon, por ka hapur në mënyrë skajshmërisht të prekshme çështjen nëse hapësira jonë do të jetë pika e radhës e zjarrit, shkruan Danas.
Rusia ia mësynë BeH-së nëpërmjet Dodikut
Aq më parë pasi edhe këtu është kufiri i aleancës së NATO-s: Në fakt, Bosnja dhe Hercegovina iu bashkua MAP-it që në vitin 2009, kurse Presidenca e Shtetit konfirmoi pa mëdyshje përcaktimin për anëtarësim në Aleancë, që është e definuar edhe në Ligjin për Mbrojtjen e BeH-së.
Është interesante se dokumentet atëherë janë nënshkruar nga Nebojsha Radmanoviq, si kryesues i Presidencës së BeH-së, përndryshe anëtar i SNSD-së së Milorad Dodikut. Por, pikërisht Dodiku është pika më e rëndësishme ruse në Ballkan dhe në Bosnjë e Hercegovinë.
Lideri i entitetit boshnjak të Republika Srpska, që nuk duhet harruar në asnjë moment, kontrollon kufirin me Bashkimin Evropian. Prandaj edhe aleancën e NATO-s, duke pasur parasysh se kufiri i BeH me Kroacinë është në fakt më së shumti në këtë pjesë.
Nuk ka nevojë të kthehemi në të kaluarën e largët dhe të rikujtojmë bredhjet e Dodikut me ujqërit rusë nëpër BeH, mjafton të ndjekim ditë për dite përbetimin e tij në Nënën Rusi dhe përkuljen gjatë çdo udhëtimi të vogël në Moskë para car Putinit.
Nga ana tjetër, se sa shumë kanë nevojë rusët për Dodikun, këtë e ilustron më së miri e dhëna se edhe skandali i padëgjuar që ai i përgatiti Sergei Lavrovit – kur i dhuroi një ikonë të vjedhur – të fshehur nën sixhade.
Nga ana tjetër, Perëndimi, megjithëse e mbështet me vendosmëri Ukrainën, mbyll sytë ndaj një syri (ballkanik) dhe ende është në pazarllëk me Dodikun.
Analistët e këtushëm nuk kanë asnjë dyshim: Rusia dëshiron që Ballkani Perëndimor, dhe pikërisht Bosnja dhe Hercegovina, të bëhet një vatër e re krize, jo vetëm për të reduktuar presionin mbi përpëlitjen në baltën ukrainase, por edhe për të pasur atu shtesë për negociata.
“Agresioni rus kundër Ukrainës u transferua shumë intensivisht, në formën e konfliktit të paarmatosur dhe kurorëzimit të shtetësisë, në Bosnje dhe Hercegovinë që nga fillimi i konfliktit atje. Duke qenë se kujtesa e publikut këtu zakonisht nuk zgjat më shumë se shtatë ditë, harruam se me fillimin e agresionit rus kundër Ukrainës përkuan një seri e tërë lëvizjesh antikushtetuese nga autoritetet e Republikës Srpska dhe se praktika e reduktimit të funksioneve të shtetit në fushën e sundimit të ligjit dhe sigurisë nga ana e përfaqësuesve politikë të RS-së në koalicionin qeverisës në nivel entiteti dhe shtetëror, është konstantë e veprimit të tyre”, thotë për “Oslobogjenje” Sead Turçalo, dekan i Fakultetit të Shkencave Politike të Universitetit të Sarajevës.
Ai shton se “kësaj duhet shtuar se ambasada e Federatës Ruse i shpalli akt armiqësor autorizimet e anëtarëve të Presidencës për të drejtuar politikën e jashtme, duke konsideruar se politika e jashtme e Bosnjës dhe Hercegovinës duhet të jetë në varësi të qëndrimit të Republika Srpskës dhe vizionit rus të politikës globale”.
Ky incident i ambasadorit Igor Kalabuhov, si reagim i tij ndaj shkuarjes javën e kaluar të dy anëtarëve të Presidencës Shtetërore në Ukrainë, kryesuesit Zheljko Komshiq dhe kolegut të tij Denis Beqiroviq, është vetëm reagimi i fundit nga një seri kërcënimesh të diplomatit rus në Sarajevë. Ka, për të thënë të drejtën, nga pak, në kumtesat që pa mëdyshje përbëjnë përzierje në punët e brendshme të Bosnjë e Hercegovinës.
“Lëvizjet e tilla deri më tani nuk kanë hasur në përgjigje adekuate të divizionit liberal të bashkësisë ndërkombëtare në Bosnjë dhe Hercegovinë.
Ai në thelb po rraskapitet duke mikromenaxhuar skenën politike dhe koalicionet e Bosnjë e Hercegovinës, duke injoruar se në rajonin më të gjerë po ndërtohet një bosht joliberal që do të marrë në dorë Ballkanin Perëndimor. Mostrat e këtij boshti mund të shiheshin në mbledhjen e paradokohshme në Budapest”, rikujton Turçalo.
Jasmin Ahiq, dekan i Fakultetit të Kriminalistikës, Kriminologjisë dhe Studimeve të Sigurisë në Universitetin e Sarajevës, çmon se tani janë më të pakta shanset për të destabilizuar disa shtete të Ballkanit Perëndimor sesa para agresionit rus.
“Për shkak të kakofonisë ditore politike që në periudha të caktuara prek zona të caktuara në BeH dhe në rajon, gjegjësisht në Serbi, Kosovë, madje edhe në Kroaci, disa gjëra që po bëhen në frontin e sigurisë disi po kalojnë nën radar. Në radhë të parë kur është fjala edhe për vetë operativën e Aleancës së NATO-s”, thotë Ahiq.
