Presidenti amerikan Donald Trump ka njoftuar një marrëveshje me presidentin rus Vladimir Putin, sipas së cilës Rusia do të furnizojë tregun amerikan dhe atë global me miliona tonë naftë dizel, me synimin për të ulur çmimet e karburanteve.
Marrëveshja parashikon lehtësimin e përkohshëm të sanksioneve ndaj eksporteve ruse të dizelit, por është kundërshtuar nga presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky, i cili paralajmëron se kjo do të ndihmojë financimin e luftës së Rusisë kundër Ukrainës.
Sipas Trumpit, Rusia do të lëshojë menjëherë në treg mbi 300 mijë tonë naftë dizel, 500 mijë tonë të tjera në nëntor dhe më pas një milion tonë. Ai përmendi edhe mundësinë e furnizimit me tre milionë tonë shtesë, në varësi të gjendjes së rafinerive ruse. Pas njoftimit, Thesari amerikan lëshoi një licencë të përkohshme që lejon importin e dizelit rus deri më 7 prill, ndërsa asetet e tjera ruse, përfshirë ato në bankat amerikane, mbeten të ngrira.
Trump tha se furnizimet e reja, së bashku me atë që ai e cilësoi si kontrollin amerikan të Ngushticës së Hormuzit, do të ndihmojnë në uljen e shpejtë të çmimeve.
Nafta dizel është shtrenjtuar ndjeshëm që nga fillimi i luftës me Iranin në shkurt, duke rritur presionin ekonomik mbi familjet dhe bizneset amerikane. Ulja e çmimeve është gjithashtu çështje e rëndësishme politike për Trumpin dhe republikanët përpara zgjedhjeve të mesmandatit në nëntor.
Zelensky e dënoi marrëveshjen, duke thënë se lehtësimi i kufizimeve ndaj naftës ruse është “investim në një luftë që duhet të përfundojë, jo të zgjatet”. Ai paralajmëroi se Rusia do t’i përgjigjet furnizimeve me dizel duke vazhduar sulmet ndaj Ukrainës dhe kërkoi nga Uashingtoni mbështetje më të fortë për mbrojtjen ukrainase. Ndërkohë, një i dërguar i Putinit e mirëpriti marrëveshjen, duke thënë se bashkëpunimi energjetik mes Rusisë dhe SHBA-së do t’i sjellë dobi botës.
Megjithatë, analistët vënë në pikëpyetje nëse Rusia mund t’i përmbushë sasitë e premtuara dhe sa do të ndikojnë ato në çmimet për konsumatorët amerikanë. Prodhimi rus i dizelit është goditur nga sulmet ukrainase ndaj rafinerive dhe, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, ka rënë me gati 30 për qind.
Ndërkohë, çmimi ndërkombëtar i naftës bruto Brent mbetet mbi 103 dollarë për fuçi, krahasuar me rreth 73 dollarë para fillimit të luftës me Iranin.
Marrëveshja ka ngritur pikëpyetje edhe për politikën e sanksioneve ndaj Moskës, pasi SHBA-ja së fundmi kishte miratuar masa të reja kundër vendeve që importojnë naftë dhe gaz rus.
Britania e Madhe ka deklaruar se do të vazhdojë mbështetjen ushtarake dhe financiare për Ukrainën dhe do të ruajë presionin ndaj Rusisë. Ndërkohë, Shtëpia e Bardhë nuk ka sqaruar se çfarë do të marrë Rusia në këmbim të furnizimeve të premtuara.
