Turqia ka përfunduar prodhimin dhe montimin e anijes së saj të parë kozmike hënore, duke ia dorëzuar mjetin prej 3,5 tonësh agjencisë së Industrive Turke të Hapësirës Ajrore (TAI) për t’iu nënshtruar testeve mjedisore, njoftoi ministri i Industrisë dhe Teknologjisë, Mehmet Fatih Kacir, transmeton Anadolu.
Në një deklaratë, Kacir tha se anija është planifikuar të lëshohet nga Qendra Hapësinore Kennedy në fillim të vitit 2027 dhe do të marrë rreth dy muaj për të arritur në një orbitë polare 100 kilometra mbi sipërfaqen e Hënës.
Anija do të qëndrojë në orbitën hënore për tre muaj, me mundësi zgjatjeje të misionit deri në një vit e gjysmë. Gjatë kësaj periudhe, përmes instrumenteve shkencore të prodhuara në vend, do të studiohen erërat diellore, formimi i ujit, fushat magnetike dhe rrezatimi në sipërfaqen e Hënës.
Kacir tha se këto përpjekje janë ndërmarrë për të realizuar “një Turqi plotësisht të pavarur në teknologjitë kritike”, duke ndjekur qasjen e ngjashme të vendit në industrinë e mbrojtjes.
Anija kozmike përfshin sisteme kritike të fluturimit, komunikimit dhe energjisë të zhvilluara në kuadër të projekteve të mëparshme satelitore Imece dhe Turksat 6A, me një nivel të prodhimit vendas prej 80 për qind.
“Testet e mëtejshme do të verifikojnë aftësinë e anijes për t’u përballur me kushtet e vështira me të cilat do të përballet gjatë lëshimit dhe në mjedisin hapësinor”, tha ai. Më pas, anija do të transferohet në një objekt të ri me dhomë të pastër të Institucionit Turk për Kërkime Shkencore dhe Teknologjike (TUBİTAK) për kontrollet përfundimtare.
Anija do të përdorë një sistem shtytjeje hibrid të zhvilluar në vend për manovrat e ngritjes në orbitë dhe një ndezje përfundimtare të kontrolluar të motorëve për ngadalësim, me qëllim arritjen e sipërfaqes së Hënës në përfundim të misionit kryesor shkencor.
“Deri më tani, vetëm tetë vende kanë realizuar misione hënore dhe kur të zbatojmë programin tonë, Turqia do të bëhet vendi i nëntë”, tha ministri.
Këto zhvillime vijnë pas anëtarësimit të fundit të vendit në Marrëveshjet Artemis, të nënshkruara për të nxitur bashkëpunimin global në eksplorimin paqësor të Hënës dhe hapësirës së thellë.
Kacir tha se ka nisur zhvillimi i satelitit të komunikimit Turksat 7A, krahas fazave të projektimit të konstelacioneve të satelitëve për vëzhgimin e Tokës Imece-2 dhe Imece-3.
Ndërkohë, Ankaraja po ndërton një port hapësinor në Somali, i cili synon t’i mundësojë vendit në të ardhmen qasje të pavarur në hapësirë dhe të zvogëlojë varësinë nga komplekset e huaja të lëshimit.
Qeveria turke po bashkëpunon gjithashtu me Agjencinë Turke të Hapësirës dhe Universitetin Teknik të Lindjes së Mesme (METU) për krijimin e një zone të zhvillimit të teknologjive hapësinore në Ankara, me synim që rritja e shpejtë e industrisë turke të mbrojtjes të shtrihet edhe në sektorin hapësinor të vendit, duke integruar më shumë startup-e teknologjike në ekosistemin kombëtar të prodhimit hapësinor.
Qyteti bregdetar i Antalyas, në jugperëndim të vendit, do të presë Kongresin e 77-të Ndërkombëtar të Astronautikës (IAC 2026) nga 5 deri më 9 tetor, ku këto kapacitete në zgjerim do t’u prezantohen rreth 10.000 pjesëmarrësve nga e gjithë bota.
