Charles Kupchan, akademik në Këshillin për Marrëdhënie Ndërkombëtare, ishte i ftuar këtë të shtunë në podkastin “Inside Albania” nga gazetarja Alice Taylor.
Kupchan bëri një analizë të thelluar të situatës së sigurisë në Ballkanin Perëndimor, ndërsa paralajmëroi se ekziston rreziku për përshkallëzim të dhunës me motive etnike në rajon.
“Ka qartësisht një rrezik për dhunë dhe është e dukshme nga fakti se kemi parë shpërthime dhune së fundmi në veri të Kosovës dhe në Banjskë. Situata në Kosovë nuk është përmirësuar që kur vendi shpalli pavarësinë dhe në fakt kemi parë regres së fundmi, për shkak të disa veprimeve të Qeverisë në Prishtinë, si ndryshimi i targave, kartave të identitetit, vendosja e kryetarëve në komunat veriore, pavarësisht se ata u zgjodhën nga një përqindje shumë e ulët e popullatës. Këto konsiderohen veprime provokuese nga serbët dhe Beogradi dhe për pasojë, propozimi shumë konstruktiv nga BE për normalizimin e marrëdhënieve ka ngecur. Kemi dëgjuar raportime për mobilizim të ushtrisë serbe në kufirin me Kosovën, NATO flet për shtim të përhershëm të KFOR. Mund të dalim në përfundimin se rastet e izoluara të dhunës mund të përshkallëzohen,” sqaroi Kupchan.
Nëse Rusia ka ndikim në rajon ose jo, përmes Serbisë si satelit të sajin, eksperti Kupchan është i mendimit se Kremlini po humbet terren në Ballkanin Perëndimor, pavarësisht ndërhyrjeve.
“Rusët prej kohësh janë përpjekur të ndalojnë integrimin e Ballkanit Perëndimor në Europë dhe institucionet atlantike. Qoftë çështja e emrit mes Maqedonisë së Veriut dhe Greqisë, anëtarësimi i Malit të Zi në NATO, qëndrueshmëria e Bosnje Hercegovinës, operacionet e inteligjencës në Serbi, marrëdhëniet e Serbisë me Kosovën, kudo mund të gjesh gjurmë të përfshirjes së Rusisë. Mendoj se në këtë trajektore, Rusia po humbet terren. Kjo pjesërisht sepse disa nga ndasitë që Rusia ka kërkuar të shfrytëzojë, janë tejkaluar. Rusët nuk ia dolën të bllokonin anëtarësimin e Malit të Zi në NATO. Ata dështuan ta pengonin Greqinë dhe Maqedoninë e Veriut të arrinin një zgjidhje për çështjen e emrit. Pak nga pak, ndikimi rus po dobësohet dhe besoj se këtë e përshpejton edhe pushtimi rus i Ukrainës. Edhe një vend si Serbia, që nuk përkrah Ukrainën apo nuk linjëzohet me Perëndimin për vendosjen e sanksioneve, arrihet të shihet e njëjta pamje, se Rusia ka ndërmarrë një agresion të guximshëm kundër fqinjëve të saj. Nga shumë këndvështrime, besoj se po dëshmojmë përpjekjet e fundit të Rusisë për të penguar integrimin e Ballkanit Perëndimor”.
Për gazetaren Alice Taylor, Kupchan tregoi në cilat zona Rusia mund të përpiqet të shtrijë ndikimin, pas Ballkanit Perëndimor.
“Mendoj se përgjigja është në Kaukaz dhe Azinë Qendrore. Ata do të përpiqen të kenë ndikim në Siri dhe Afrikë përmes grupit Wagner. Por për shkak të distancës, për shkak të pozitës së Ballkanit Perëndimor, nuk mendoj se do t’ju mbetet shumë energji dhe vëmendje për këtë pjesë të Europës, aq sa rusët të vijojnë të luajnë rolin e plëngprishësit. Do të përfundojë duke u marrë me vende më pranë saj, veçanërisht në Kaukaz dhe Azinë Qendrore, sepse është më e lehtë ndërhyrja aty se në Ballkanin Perëndimor,” përfundoi Kupchan.
