Kosova e mirëpret çdo nismë që synon përshpejtimin e integrimit në Bashkimin Evropian, por mbetet skeptike ndaj ideve që mund ta mbajnë atë në një status të ndërmjetëm.
Në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, ministri i Jashtëm në detyrë, Glauk Konjufca, thotë se përfshirja në Tregun e Përbashkët Evropian mund të jetë hap përpara, por thekson se nuk ka ende detaje të qarta.
“Ne e mirëpresim çdo plan të ri, i cili e ka për synim integrimin më të shpejtë të vendeve të Ballkanit Perëndimor në Bashkimin Evropian… Pozicion i Kosovës është që ne nuk mbështesim kurrfarë propozimi, i cili krijon dhoma të pritjes në BE”, thotë Konjufca.
Konjufca mori pjesë në punimet e forumit të sigurisë GLOBSEC në Pragë, ku edhe foli për REL-in.
Radio Evropa e Lirë: Zoti Konjufca, ditëve të fundit po qarkullon ideja e disa vendeve të Bashkimit Evropian për përfshirjen e vendeve të Ballkanit Perëndimor në Tregun e Përbashkët Evropian, për t’i shtyrë përpara në rrugën e tyre drejt anëtarësimit të plotë në BE. Cili është qëndrimi i autoriteteve të Kosovës ndaj kësaj nisme?
Glauk Konjufca: Ne, ta them të drejtën, e mirëpresim çdo plan të ri, i cili e ka për synim integrimin më të shpejtë të vendeve të Ballkanit Perëndimor në Bashkimin Evropian.
Prej fazës së nënshkrimit të Marrëveshjes së Stabilizim Asociimit deri kur të hapen negociatat për anëtarësim, ajo që përbën bërthamën e negociatave për çdo shtet, janë negociatat kryesisht ekonomike, se si të krijohen të gjithë mekanizmat e nevojshëm për përfshirjen e vendit përkatës në tregun e vetëm.
Kështu që kjo iniciativë, e cila u përshëndet në mënyrë eksplicite edhe nga kancelari [gjerman, Friedrich] Merz, dhe u shty përpara nga shtete si Austria e Çekia, është, në njëfarë mënyre, që t’i jepet një shpejtësi e re procesit të zgjerimit.
Kjo është e mirëseardhur, por ajo çka është më e rëndësishme në këtë proces, po aq sa ideja, janë edhe detajet, e të cilat ne nuk i kemi ende.
Pres që, në javët e ardhshme, këto shtete të shkojnë drejt hollësive dhe detajizimeve sa i përket ecjes përpara.
Radio Evropa e Lirë: Besoni se ky do të jetë një hap transitor drejt BE-së?
Glauk Konjufca: Nëse e ndajnë me faza, ku disa parapërgatiten për t’iu bashkangjitur BE-së, të tjerët mund të jenë vëzhgues menjëherë tash… të shohim. Ajo çfarë ne kemi thënë, që është pozicion i Kosovës, është që ne nuk mbështesim kurrfarë propozimi, i cili krijon dhoma të pritjes në Bashkimin Evropian. Tash tjetër janë problemet politike, për shembull mosnjohësit e Kosovës e të tjera. Por, nuk duam dhoma të pritjes në BE.
Radio Evropa e Lirë: Megjithatë, Kosova e ka në dhomën e pritjes aplikimin për anëtarësim në BE qysh në vitin 2022…
Glauk Konjufca: Po, ajo nuk është trajtuar, është e vërtetë. Këtu, elefanti në dhomë është dukshëm politik dhe ai është dukshëm dialogu me Serbinë.
Unë mendoj se shtetet mosnjohëse dhe dialogu me Serbinë e mbajnë të patrajtuar aplikacionin tonë, i cili është dorëzuar gati katër vjet më parë.
Përgjigjja zyrtare që jep Brukseli, sa herë që e ngremë këtë çështje, është: duhet të punoni më shumë me vendet anëtare. Kur thuhet me vendet anëtare, nënkuptohen vendet mosnjohëse. Ne, vazhdimisht, punojmë me to – me Spanjën, me Greqinë e me të tjerat.
Mirëpo, gjithmonë në ato biseda vijnë marrëdhëniet e mira fqinjësore me Serbinë, të cilat mendoj unë – pa fajin tonë – kanë marrë goditje të mëdha të mirëbesimit në këta dy-tre vjetët e fundit, për shkak të sulmeve sikurse ishte ai në Banjskë.
Radio Evropa e Lirë: A ka Qeveria e Kosovës, edhe pse tani është në detyrë, ndonjë plan konkret për ta shtyrë përpara këtë proces?
Glauk Konjufca: Ne kemi miratuar Planin e Rritjes të BE-së në Kuvendin e Republikës së Kosovës. Kosova është njëri prej vendeve që agjendën evropiane të reformave e ka miratuar dhe është duke e zbatuar – është vendi me impenjimin ndoshta më të lartë në Ballkanin Perëndimor sa i përket kësaj agjende.
Por, kur flitet për reformat e fondet [e BE-së], kanë shumë rëndësi edhe uniteti politik, funksionaliteti i demokracisë dhe i institucioneve. Sepse, nëse deri në dhjetor kemi këso peripecish, ne do t’i humbim 250 milionë euro – që do të thotë se janë 25%-30% e Planit të Rritjes.
Mirëpo, përkundër reformave që i bëjmë, duket që ndonjëherë në negociatat me BE-në peshon më shumë dialogu me Serbinë sesa reformat e brendshme që i bëjmë.
Sepse, nëse e qet Kosovën në parametra me shtetet tjera, në parametra të demokracisë, të rritjes ekonomike që e ka Kosova, të pavarësisë së gjyqësorit etj., Kosova është shumë përpara.
Radio Evropa e Lirë: Por, e patëm një publikim të ditëve të fundit, mbi bazën e të dhënave të Fondit Monetar Ndërkombëtar, që e nxirrte Kosovën si vendin e dytë më të varfër në Evropë.
Glauk Konjufca: Po, por, në të njëjtën kohë, Banka Botërore thotë se Kosova do të ketë një rritje stabile ekonomike mbi 4 për qind. Kjo e ngushton diferencën me vendet tjera.
Që Kosova të kapërcejë katër vende apo pesë vende, nuk është lehtë, sepse e ke Malin e Zi, e ke Serbinë, i ke shtetet që kanë pasur ekonomi shumë më të konsoliduara se Kosova, e cila ka dalë e shkatërruar prej luftës.
Neve na mjafton edhe zvogëlimi i diferencave me këto shtete.
Radio Evropa e Lirë: Jemi në prag të zgjedhjeve të 7 qershorit dhe domosdoshmërisht na interesojnë pritjet tuaja nga ky proces…
Glauk Konjufca: Nuk ishte lajm i mirë që Kosova po shkon në zgjedhjet e treta brenda një viti e gjysmë, por u përket qytetarëve të Kosovës. Nuk dua që nga ky forum, në të cilin jam në cilësinë e ministrit të Jashtëm, të futem thellë në detajet e skenës sonë politike, sepse këtë do ta bëj kur të kthehem në Kosovë.
Radio Evropa e Lirë: A prisni që këto zgjedhje të çojnë në formimin e të gjitha institucioneve, deri të zgjedhja e presidentit?
Glauk Konjufca: Po, besoj që po. Jam shumë optimist që këto do të jenë zgjedhjet e fundit për katër vjetët e ardhshëm.
