Nga Ensar Ajdini
Në një shtet funksional, interesi publik dhe ai shtetëror nuk janë nocione të paqarta apo të diskutueshme sipas rastit; ato janë të përkufizuara, të institucionalizuara dhe të mbrojtura përmes mekanizmave kushtetues. Në Kosovë, për fat të keq, kjo mbetetnjë boshllëk i thellë.
Mungesa e një definimi të qartë të interesit shtetëror dhe publik ka krijuar një terren të rrëshqitshëm, ku edhe institucionet që kanë detyrim kushtetues për ta mbrojtur atë, shpesh bien në grackën e improvizimit. Në vend të qëndrimeve të qarta dhe konsistent, hasim devijime kuptimore dhe përdorim selektiv të terminologjisë, duke e shndërruar diskursin publik në një hapësirë ku secili e interpreton “interesin publik” sipas intereesi personal apo partiak.
Kjo paqartësi nuk është thjesht problem teorik; ajo prodhonpasoja konkrete në funksionimin e shtetit. Kur nocionet bazë elativizohen, edhe përgjegjësia politike zbehet. Vendimmarrja nuk matet më me standarde të përbashkëta, por me narrativa të ndërtuara për konsum ditor.
Në këtë kontekst, roli i opozitës do të duhej të ishte thelbësor: tëofrojë kontroll, kritikë racionale dhe alternativa konkrete. Por realiteti shpesh paraqitet ndryshe. Një pjesë e konsiderueshme e deputetëve opozitarë nuk ndërtojnë kritikë mbi analiza të mirëfillta apo argumente të qëndrueshme, por mbështeten nëakuza të rënda, shpesh të pabazuara.
Këto qëndrime krijojnë përshtypjen e një shqetësimi të madh për keqqeverisjen, por në thelb ato funksionojnë si instrument politik për të ndërtuar një imazh sa më negativ për qwverinë aktuale. Qëllimi kryesor nuk duket të jetë korrigjimi i politikave apo mbrojtja e interesit të qytetarëve, por ndikimi në përceptim publik dhe orientimi i votuesve.
Një shembull domethënës i këtij mentaliteti është edhe çështja e zgjedhjes së presidentit. Në vend që të trajtohet si një moment që kërkon konsensus dhe përgjegjësi shtetërore, ajo ështëshndërruar në pjesë të të njëjtës lojë politike, ku asnjëra palë nuke ka prioritet interesin publik apo dobinë e qytetarëve.
Në thelb, shqetësimi kryesor nuk është zgjidhja e situatës, pormënyra se si të kamuflohet më mirë përgjegjësia dhe të hidhetfaji te pala tjetër. Edhe pse në deklarata publike pothuajse tëgjithë shprehen se duhen shmangur zgjedhjet e reja, në praktikëmungon çdo gatishmëri për kompromis apo sakrificë politike.
Kjo nuk është rastësi. Për një pjesë të opozitës, zgjedhjet e rejanuk përbëjnë rrezik, por mundësi. Llogaritja është e thjeshtë: nëse pozita humb mandate, atëherë çdo bllokadë apo krizë e mëvonshme mund t’i faturohet asaj, duke mbajtur gjallënarrativën se qeveria nuk ka prodhuar rezultate, por vetëm dështim, pa deshirën për të menduar se deshtimi i qeverisë, është dëm për Kosovën dhe qytetarët e saj .
Në këtë mënyrë, edhe një proces i rëndësishëm institucional s’i zgjedhja e presidentit reduktohet në instrument taktik, ndërsa interesi publik mbetet sërish në plan të dytë.
Në gjithë këtë vorbull politike dhe institucionale, një rol kyç – por gjithnjë e më problematik – luajnë edhe mediat. Një pjesë e madhe e tyre, në vend që të jenë rojtarë të interesit publik, po abuzojnë me konceptin e lirisë së shprehjes dhe të mediave tëlira. Në vend të “avokatit të publikut”, shpesh marrin rolin e “avokatit të djallit”, duke e thelluar konfuzionin dhe përçarjen në diskursin publik.
Në vend që të verifikojnë, analizojnë dhe filtrojnë informacioninnë shërbim të qytetarëve, shumë media kontribuojnë në polarizim duke i fryrë zjarrit të narrativave të kundërta. Secilimedium duket sikur ka “të vërtetën” e vet, duke e relativizuar realitetin dhe duke e bërë gjithnjë e më të vështirë për qytetarët të dallojnë faktin nga interpretimi.
Devijimi më i madh qëndron pikërisht këtu: nga misioni për të mbrojtur interesin publik, një pjesë e mediave janë zhvendosurdrejt ndjekjes së interesimit të publikut. Pra, jo çfarë është e rëndësishme për qytetarët, por çfarë tërheq më shumë vëmendje, klikime dhe reagime. Kjo logjikë e transformon median nga një instrument i informimit në një mekanizëm të ndikimit emocionaldhe politik.
Një opozitë që mbështetet kryesisht në retorikë të ashpër dhe jo në argumente, e kombinuar me media që shpesh amplifikojnë këtë retorikë, rrezikon ta dëmtojë vetë themelin e debatitdemokratik. Kritika pa bazë e humb peshën, ndërsa debati publik degradohet në përplasje deklaratash, ku e vërteta bëhet gjithnjë e më e vështirë për t’u dalluar.
Në fund, kostoja e kësaj situate nuk është vetëm politike. Ajo bie mbi qytetarët, të cilët mbeten mes narrativave të kundërta, pa një busull të qartë për të kuptuar se çfarë përbën realisht interes publik.
Pa një përkufizim të qartë të këtij interesi dhe pa një klasëpolitike – por edhe mediatike – që e respekton atë, çdo debatrrezikon të mbetet thjesht një ushtrim interpretimi, jo një përpjekje për të ndërtuar shtet.
