Më 1999 Ruth Dreifuss ishte presidentja e parë e një vendi që vizitoi refugjatët e Kosovës në Maqedoni: solli ndihma me avion dhe në kthim mori refugjatë. Tani ajo është 86-vjeçare, por shumë aktive në mbrojtjen e vlerave humanitare të Zvicrës. Këtë ajo e bën edhe nëpërmjet mospajtimit me politikat brutale të qeverisë së Izraelit kundër palestinezëve.
Ish-ministrja e parë me origjinë hebraike në Qeverinë e Zvicrës, Ruth Dreifuss, i është rikthyer aktivizmit publik me një thirrje drejtuar qeverisë zvicerane: të ushtrojë presion të drejtpërdrejtë politik, ushtarak dhe ekonomik ndaj Izraelit për të ndalur katastrofën humanitare në Gaza.
Në një bisedë me gazetën zvicerane “Neue Zürcher Zeitung” mbi zhvillimet në Lindjen e Mesme dhe rolin e diplomacisë zvicerane, 86-vjeçarja socialdemokrate nuk kursen kritikat ndaj udhëheqjes izraelite, por as ndaj plogështisë së Qeverisë së Zvicrës.
Megjithëse dënon ashpër sulmin e 7 tetorit 2023 nga Hamasi – të cilin e cilëson si një krim të tmerrshëm që traumatizoi shoqërinë izraelite – Dreifuss thekson se reagimi ushtarak i Tel Avivit i ka kaluar të gjithë kufijtë. “Shkatërrimi i Rripit të Gazës është joproporcional. Izraeli po shkel të drejtën e luftës dhe të drejtat e njeriut. Bombardimi i spitaleve, përdorimi i urisë si armë dhe pengimi i ndihmave humanitare përbëjnë krime lufte dhe krime kundër njerëzimit”, deklaroi ish-ministrja.
Ajo dënon po ashtu sulmet e kolonëve izraelitë ndaj popullsisë palestineze në Bregun Perëndimor, duke shprehur keqardhje se si ideja e mbrojtjes është kthyer në një pushtim që po e bën Izraelin edhe më të pasigurt. “Hakmarrja është fëmija i paligjshëm i pikëllimit”, shprehet ajo, duke kujtuar se kërkesat e saj më të larta ndaj Izraelit burojnë nga biografia e saj dhe shpresat që dikur lidheshin me këtë shtet si demokraci.
Ish-anëtarja e ekzekutivit zviceran prek edhe temën e ndjeshme të rritjes së antisemitizmit në Evropë. Ndonëse e dënon ashpër këtë dukuri, ajo argumenton se vetë qeveria izraelite ka dhënë brumë për këtë valë përmes ligjit që e vetëdefinon Izraelin si “shtet hebre”. Sipas saj, ky barazim artificial mes çdo hebreu në botë dhe veprimeve ushtarake të izraelit krijon një “justifikim të ri e të rrezikshëm” për reagime antisemite.
E pyetur për rolin e Zvicrës, Dreifuss është kritike ndaj qasjes aktuale të Qeverisë në Bernë. Ajo kërkon që Zvicra të shfrytëzojë marrëdhëniet e saj tradicionale për të kërkuar llogari nga Izraeli, përfshirë masat si bojkotimi i bashkëpunimit ushtarak apo ndalimi i importimit të produkteve nga territoret e pushtuara palestineze.
Dreifuss hedh poshtë idenë se neutraliteti zviceran kërkon heshtje: “Kur bëhet fjalë për të drejtën ndërkombëtare humanitare dhe të drejtat e njeriut, nuk ka neutralitet”.
Ajo i përgjigjet ashpër edhe diplomacisë së ministrit të Jashtëm Ignazio Cassis, i cili e ka cilësuar “aftësinë për improvizim” si parim zviceran. “Kjo është një fjalë e keqe”, thotë Dreifuss. “Improvizimi nuk është strategji dhe nuk shpërblehet në aspektin afatgjatë. Zvicra si shtet i vogël ka interesin më të madh që e drejta ndërkombëtare të respektohet – dhe duhet t’i përmbahet vetë asaj pa u izoluar”.
Në biografinë e saj politike Ruth Dreifuss ka edhe një kapitull interesant që lidhet me Kosovën. Më 8 prill 1999 Dreifuss – atëbotë ishte presidente zvicerane dhe njëkohësisht ministre – aterroi në Shkup me një avion transportues dhe u solli ndihma refugjatëve të Kosovës në kampin Stankovec, ku po mbijetonin pasi kishin shpëtuar nga fushata e terrorit e pushtetit serb.
Ruth Dreifuss, sindikaliste shumëvjeçare, socialdemokrate dhe aktiviste për të drejtat e grave, ishte presidentja e parë e një shteti evropian që vizitoi refugjatët e Kosovës në Maqedoni. Pasi u shkarkuan ndihmat, Dreifuss mendoi se do të ishte dëm që avioni të kthehet i zbrazët në Zvicër. Aty për aty vendosi të marrë me vete edhe 20 refugjatë, mes tyre edhe familjen e Naile Demës, atëbotë vajzë 15-vjeçare, sot gazetare e njohur në Kosovë. Në Zvicër kishte politikanë të djathtë që protestuan.
Sivjet, 27 vjet më vonë, Ruth Dreifuss dhe Naile Dema u takuan në Bern. Që ky ishte një takim shumë emocional, është e tepërt të thuhet, vetëkuptohet.
Gjashtë muaj pasi doli artikulli në “Wochenzeitung”, u organizua një takim në Bern mes ish-ministres Ruth Dreifuss dhe gazetares Naile Dema. Mbi këtë takim gazeta shkruan: “Ruth Dreifuss gjatë darkës interesohet veçanërisht të mësojë se çfarë është bërë me adoleshenten e dikurshme – dhe si traumat e luftës vazhdojnë të ndikojnë edhe sot në shoqërinë kosovare.
Ky takim i tregon asaj se sa të pabazuara ka qenë dikur frika e partive të djathta (zvicerane) se të gjithë refugjatët do të mbeteshin përgjithmonë në Zvicër. Shumë prej tyre u kthyen pas luftës për të rindërtuar vendin e tyre. Në atë kohë, Dreifuss jo vetëm që solli njëzet persona në Zvicër, por arriti që qeveria të lejojë strehimin humanitar për refugjatët nga Kosova. ‘Edhe sot do të ishte e nevojshme një politikë më e guximshme për njerëzit në zonat e luftës, si për shembull në Gaza’, thotë ajo”.
Parimore më 1999, e tillë edhe më 2026, ndonëse kohërat kanë ndryshuar. Kjo është Ruth Dreifuss. Përndryshe më 1998/99 Zvicra pati pranuar rreth 50 mijë refugjatë nga Kosova. Pas luftës shumica e tyre u kthyen vullnetarisht në Kosovë.
