Donald Trump dhe aleatët e tij të NATO-s konfirmuan “angazhimin e tyre të hekurt” ndaj mbrojtjes kolektive në një komunikatë të lëshuar në fund të një samiti të shkurtër në Hagë.
Por nuk pati asnjë dënim të luftës së Rusisë në Ukrainë – diçka që kishte qenë në deklaratat e mëparshme të udhëheqësve aleatë kur Joe Biden ishte në Shtëpinë e Bardhë, shkruan Sky News, përcjell Telegrafi.
Sipas mediumit britanik, dokumenti e përshkroi Rusinë si një “kërcënim afatgjatë”.
Por gjithashtu nuk pati asnjë fjalë për anëtarësimin e Ukrainës në NATO – diçka që më parë ishte përshkruar si një “rrugë e pakthyeshme”.
Aleatët gjithashtu ranë dakord të shpenzojnë më shumë për mbrojtjen e tyre kolektive.
Miratimi i Nenit 5 të traktatit themelues të NATO-s erdhi pasi komandanti i përgjithshëm i SHBA-së – udhëheqësi më i fuqishëm në dhomë – sugjeroi gjatë rrugës për në takim se përkufizimi i tij për atë që do të thotë mund të ndryshojë nga aleatët e tjerë.
Fjalët e presidentit amerikan rrezikuan të minonin besueshmërinë e një angazhimi që ka ndihmuar në sigurimin e sigurisë së NATO-s për më shumë se 75 vjet, megjithëse deklarata e përbashkët, e miratuar nga udhëheqësit e të 32 shteteve anëtare, përcaktoi qartë se çfarë përbën Neni 5.
“Ne riafirmojmë angazhimin tonë të palëkundur për mbrojtjen kolektive, siç përcaktohet në Nenin 5 të Traktatit të Uashingtonit – se një sulm ndaj njërit është një sulm ndaj të gjithëve”, tha ajo.
“Ne mbetemi të bashkuar dhe të palëkundur në vendosmërinë tonë për të mbrojtur një miliard qytetarët tanë, për të mbrojtur Aleancën dhe për të mbrojtur lirinë dhe demokracinë tonë”.
Duke pasur nevojë urgjente për ta mbajtur atë në gatishmëri, Mark Rutte, kreu i NATO-s, ka qenë duke i nxitur shtetet anëtare që të bien dakord për një premtim të ri për të shpenzuar 5% të PBB-së në mbrojtje dhe fusha të lidhura me të – një nivel i përmendur fillimisht nga zoti Trump.
Dhe deklarata “i angazhon” aleatët për ta arritur këtë qëllim deri në vitin 2035, megjithëse Spanja ka dalë tashmë për të paralajmëruar se do të bjerë dakord me objektivin e ri, por pa pasur një plan për ta arritur atë.
Komunikata thotë: “Të bashkuar përballë kërcënimeve dhe sfidave të thella të sigurisë, në veçanti kërcënimit afatgjatë të paraqitur nga Rusia për sigurinë euroatlantike dhe kërcënimit të vazhdueshëm të terrorizmit, aleatët angazhohen të investojnë 5% të PBB-së çdo vit në kërkesat thelbësore të mbrojtjes, si dhe në shpenzimet që lidhen me mbrojtjen dhe sigurinë deri në vitin 2035”.
Kjo është një rritje e konsiderueshme, që ndahet në 3.5% të PBB-së në mbrojtjen thelbësore – nga një qëllim i mëparshëm prej 2% – dhe 1.5% të tjera që do të investohen në qëndrueshmërinë kombëtare, siç janë rrugët, hekurudhat, energjia dhe siguria kibernetike.
Mediumi britanik thekson se komunikata përfundimtare ishte shumë më e shkurtër se zakonisht, duke përbërë vetëm pesë paragrafë.
Në të vetmen përmendje të luftës së Rusisë në Ukrainë, thuhej: “Aleatët riafirmojnë angazhimet e tyre të qëndrueshme sovrane për të ofruar mbështetje për Ukrainën, siguria e së cilës kontribuon në tonën, dhe, për këtë qëllim, do të përfshijnë kontribute të drejtpërdrejta drejt mbrojtjes së Ukrainës dhe industrisë së saj mbrojtëse kur llogariten shpenzimet e mbrojtjes së aleatëve”.
Në përmbyllje të deklaratës, udhëheqësit e NATO-s falënderuan “mikpritjen bujare të Mbretërisë së Holandës” dhe njoftuan se takimi i ardhshëm do të mbahet në “Turqi në vitin 2026, e më pas një takim në Shqipëri”.
