Intervistoi:
Artë Ramiqi
Intervistë me gazetarin e mediave të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK),
Fadil Bajraktari,rikthen kujtimet e raportimit në media gjatë kohës së luftës.
Z. Bajraktari ju lutem, një rrugë përshkrim të shkurtër për vetën si gazetar lufte?
Bajraktari: Në atë kohë kam qenë student dhe isha në zonën e luftës, pas fillimit të përgatitjeve për hapjen e Radios Kosova e Lirë dhe Agjencisë KosovaPress, e kam parë vetën si pjesë e mundshme e ekipit të dy mediave, pasi mendoja se aty do të jepja më shumë kontributin tim, pasi pak a shumë i takoja fushës së gazetarisë dhe kisha prirje në shkrime. Që nga janari i vitit 1999 më nuk e kam ndal punën në gazetari, edhe pse kur kam filluar nuk e kam menduar se profesioni im i së ardhmes do të jetë gazetaria, e kam filluar vetëm si nevojë e kohës në rrethana lufte.
N’a tregoni pak për formimin e dy mediave të luftës?
Bajraktari: Agjencia e Lajmeve KosovaPress dhe Radio Kosova e lirë, janë formuar gjatë luftës sonë çlirimtare nga Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, të cilat e filluan punën në fillim të janarit të vitit 1999, në një shtëpi në fshatin Berishë të Malishevës.
Ju keni mund të braktisni Kosovën por zgjodhët të rrini në flakët e luftës, sa ishte e vështirë të merrni këtë vendim?
Bajraktari: Po kam pasur mundësi të largohem nga Kosova edhe në rrethanat e luftës, sepse për një kohë nuk kam qenë mirë më shëndet, por thjesht nuk kam mundur ta bindi veten që të largohem, as për pak kohë për shërim. Përjetimi dhe jetimi luftës së bashku më tërë popullatën dhe luftëtarët ishte e vetmja bindje që kisha.
A keni pas mundësi mjaftueshëm për të prezantuar të vërtetën e luftës së UÇK-së përmes valëve të radios dhe agjencisë?
Bajraktari: Edhe pse nuk ka pasur kushte të duhura për punë dhe as mjete, besoj që është arritur më e mira e mundshme, duke u bazuar në rrethanat e kohës, përvoja dhe mundësitë që kemi pasur.
Shpërndarja e informacioneve ka qenë e një rëndësie jetike, për ta informuar opinionin kombëtar dhe atë të huaj për të gjitha zhvillimet që kanë në ndodhur brenda territorit të Kosovës dhe veçanërisht në zonat e luftës.
Paisjet teknike dhe elektronike a kanë qenë të fuqishme,që ju me emituar programin në gjithë territorin e Kosovës, apo dhe jashtë vendit?
Bajraktari: Programi nuk ka pasur mundësi të emitohet jashtë vendit, pasi janë valët e që janë përçuar përmes një antene me fuqi të mesme transmetuese, të cilat kanë përfshi pjesën më të madhe të territorit të Kosovë. Kjo është mundësuar, fal pozicionit gjeografik që ishte, pra ishte në mes të Kosovës.
Si ishte bashkëpunimi i juaj me mediumet ndërkombëtare?
Bajraktari:Transmetimi jashtë Kosovës është bërë përmes Agjencisë së Lajmeve KosovaPress, duke i shpërnda informatat përmes ueb-faqes së internetit nga dy zyrat kryesore, ajo në Berishë që pastaj është zhvendosur në Fshatin e Ri dhe nga zyra në Zvicrës, Cyrih.
Bashkëpunim kemi pas me mediat kryesore ndërkombëtare, sepse për një kohë të gjatë, i vetmi burim i informacionit nga Kosova ishte KosovaPress. Kjo periudhë ka qenë nga fillimi i bombardimeve të Aleancës Veri-atlantike ndaj caqeve të armikut (ushtrisë dhe policisë serbe).
A keni mund t’i dërgoni informacionet në kohë?
Bajraktari:Ndihmesa kryesore për mediat ndërkombëtare ka qenë editimi i lajmeve në gjuhët kryesore perëndimore, pra në anglisht, gjermanisht dhe frëngjisht, kësisoj mediave ua ka lehtësuar marrjen e informacioneve direkt nga KosovaPress. Por për një kohë edhe NATO-ja i ka shfrytëzuar informacionet e KosovaPress-it për të kuptuar më mirë për zhvillimet në terrenin e luftës dhe për lëvizjen e forcave armike në Kosovë.
A ka pas gazetar edhe në zonat tjera të luftës, të cilët ju kanë informuar për zhvillimet në terren,në zonat ku kishte luftime mes UÇK-së dhe ushtrisë serbe?
Bajraktari: Po të gjitha zonat kanë qenë të mbuluara me gazetar. Së pari duhet të tregojmë se ka qenë një rrjet mirë i organizuar i gazetarëve shqiptarë dhe ndërkombëtar që nga Prishtina çdo ditë kanë udhëtuar për në zonat e luftës. Pastaj mediat kryesore të kohës, kishin korrespodentët e tyre në të gjitha zonat.
Po ashtu edhe KosovaPress dhe Radio Kosova e lirë kanë pasur bashkëpunëtorët në të gjitha zonat e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, të cilët kanë dhënë informacione përmes formave të ndryshme, telefonit, faksit, apo ku ka pasur internet edhe përmes internetit.
Ndonjë rast specifik ku ju (ti) je gjendur në rrezik ne zonën e luftës?
Bajraktari: Po ka pasur raste të shumta, ku kemi qenë para rrezikut të drejtpërdrejt nga sulmet e armikut. Lëvizja nëpër të gjitha vatrat e luftimeve e kanë bërë këtë. Rreziqet kanë qenë nga format më të ndryshme, por është dashur të kemi kujdes më shumë nga granatimet në largësi që bënin forcat armike dhe snaiperistët e armikut.
Çka do të veçonit nga përjetimet që keni pas me popullatën dhe me ushtarët e UÇK-së?
Bajraktari: Çdo orë në luftë dhe çdo ditë në luftë ka përjetime të veçanta, sepse të tilla janë zhvillimet në zonat e luftës, për fat të keq në të shumtën e herëve janë përjetime të dhimbshme.
Nuk duhet të harrojmë edhe sulmin që armiku ka kryer përmes dy avionëve ndaj selisë së KosovaPress-it dhe Radios Kosova e lirë në fshatin Berishë, ku një djalë i ri ka mbetur i vdekur dhe janë plagosur 15 qytetarë të tjerë.
A keni ndonjë ditarë apo libër që e keni shkru për t’ju tregu gazetarëve të ri për vështirësitë e gazetarit në zonën e luftës?
Bajraktari: Kam kryesisht kronika të shkruara gjatë ditës. Por një kohë kam mbajtur edhe ditar, por që nuk e kam pa të arsyeshme t’i publikoj asnjërën e as tjetrën.
Në vitin 1998, a e keni paramenduar lirinë kësisoj si është sot?
Bajraktari: Po e kam paramenduar dhe kam qenë thellësisht i bindur në liri, jo vetëm unë por tërë familja kemi besuar në liri ,dhe ky besim ka bërë që t’i bashkohemi radhëve të UÇK-së dhe të kontribuojmë për liri e gjithë familja që kemi qenë në moshë të rritur.
Lufta e UÇK-së a ishte me e drejta sipas juve, apo kishte dhe lëshimet e saj?
Bajraktari: Nuk besoj që në historinë moderne të ketë pasur ndonjë luftë më të drejtë, pasi UÇK ka qenë tërësisht një formacion çlirimtar nga njerëz vullnetar, të cilët qellim e kanë pasur mbrojtjen e familjeve dhe lirinë e vendit, pa pretendime tjera.
Keni punu në KosovaPress, bashkë si ekip me gazetarët e Kosovës së lirë, radio kjo e formuar në zonën e luftës në fshatin Berishë, prej këtij pozicioni keni takuar e njohur dhe shumë delegacione ndërkombëtare, çka mund të veçoni nga ato takime?
Bajraktari: Gazetarët janë personat më të informuar edhe në kohë paqeje dhe lufte, pasi kanë mundësi të takojnë persona të shumtë. Po kam takuar të gjithë përfaqësuesit politik dhe ushtarak të UÇK-së, diplomatë dhe gazetarë të huaj që kanë ardhur në zonat e luftës.
Po me Hashim Thaçin, Ram Bujen etj?
Bajraktari: Po siç e thash më lartë i kam takuar të gjithë dhe zakonisht komunikimi në luftë dallon nga komunikimi i jetës së zakonshme, pasi çdonjëri ka dëshirë dhe mundohet të flas në formë besimi dhe optimizmi, ndërsa Ramë Buja dhe Rexhep Selimi bisedat e tyre i kishin edhe me humor.
Në atë kohë ishi larg familjes, si e përmbushje atë boshllëkun në zonën e luftës?
Bajraktari: Boshllëku nuk përballohet lehtë, por unë kam pasur si motiv krahasimin, sepse takoja luftëtarë që kishin ardhur nga treva të ndryshme shqiptare dhe nga mërgimi, të cilët me vite nuk i kishin takuar familjet e tyre dhe e kuptoje se lufta është sakrificë shumë e madhe.
20 vjet pas luftës keni punur si kryeredaktor në KosovaPress dhe disa mediume tjera, si e sheh gazetarin sot?
Bajraktari: Sot gazetaria ka ndryshuar shumë dhe është zhvilluar shumë. Nëse në të kaluarën gazetaria është numëruar si një armë e fortë, duke u bazuar në një tv, një radio, një gazetë dhe ndonjë revistë, të cilat kontrolloheshin nga disa persona, sot çdo qytetar e ka mundësinë ta ketë një media dhe një komunitet lexuesish të vet fal mediave sociale dhe zhvillimeve teknologjike.
