Pas sinjalizimit të dhënë nga Paunoviq dhe “heroizimit” të kriminelëve përmes monumentit kushtuar Brigadës së 37-të të Motorizuar në Rashkë, Aleksandar Vuçiq, Milorad Dodik, Marko Knezheviq dhe Patriarku Porfirije, sipas drejtorit të Institutit OCTOPUS, Arben Fetoshi, kanë konfirmuar në Mërkonjiq Grad vazhdimësinë e maskuar të Sllobodan Millosheviqit.
Në ceremoninë përkujtimore të operacionit kroat “Stuhia” (1995), krerët e projektit të ashtuquajtur “Botë Serbe” kanë shfaqur, sipas Fetoshit, një strategji hibride të bazuar në viktimizimin e serbëve, paraqitjen e Serbisë si mbrojtëse dhe fajësimin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Bashkimit Evropian dhe Perëndimit për vuajtjet e popullit serb.
Fetoshi vlerëson se në një fjalim me ngarkesë emocionale, presidenti serb Aleksandar Vuçiq ka përdorur një retorikë që tejkalon edhe atë të Millosheviqit, duke deklaruar se “Serbia s’do të lejojë kurrë më dhe askund të përsëritet ‘Stuhia’ dhe se është mjaftueshëm e fuqishme për ta mbrojtur popullin e vet”.
Sipas tij, pretendimet se serbët nuk kanë shkaktuar luftërat e viteve ’90 dhe retorika për “mbrojtjen” e serbëve kudo që jetojnë, nuk synojnë vetëm mohimin e përgjegjësisë shtetërore për krimet, spastrimin etnik dhe gjenocidin në Kroaci, Bosnjë-Hercegovinë dhe Kosovë, por edhe legjitimimin e objektivave të projektit të “Botës Serbe”.
“E njëjta narrativë u përforcua edhe nga Milorad Dodik, i cili akuzoi Kroacinë për ‘gjenocid’ dhe pretendoi se operacioni ‘Stuhia’ ishte organizuar nga ‘ekspertët amerikanë’”, thuhet në analizën e Fetoshit.
Ai shton se Marko Knezheviq, si përfaqësues i kësaj strategjie në Mal të Zi, ka vazhduar retorikën kundër Bashkimit Evropian, duke e cilësuar orientimin perëndimor të Podgoricës si “thikë” ndaj popullit serb.
Ndërkaq, sipas Fetoshit, Patriarku Porfirije ka përmbyllur këtë narrativë duke e paraqitur popullin serb si “një popull të vetëm”, duke i dhënë projektit të “Botës Serbe” një lloj legjitimiteti kishtar.
Sipas drejtorit të OCTOPUS, Vuçiqi në Serbi, Dodiku në Republikën Serbe, Knezheviqi në Mal të Zi dhe Porfirije përmes Kishës Ortodokse Serbe përfaqësojnë katër vektorët e komunikimit strategjik të projektit të “Botës Serbe”.
“Revizionimi i historisë është thelbësor për hapërimin drejt këtij projekti. Serbia duhet të imponohet si viktimë, ndërsa serbët si popull i përndjekur dhe i tradhtuar nga Perëndimi”, thekson Fetoshi.
Ai argumenton se, pavarësisht fakteve historike dhe vendimeve të drejtësisë ndërkombëtare, përmes strategjisë së mohimit synohet “ndërrimi i roleve”, ndërsa viktimizimi do t’i shërbente legjitimimit të projektit si mekanizëm mbrojtës.
“E njëjta skemë dhune dhe shkatërrimi bota e ka parë me Millosheviqin, sepse mohimi, falsifikimi i historisë dhe retorika shoviniste nuk mund të sjellin rezultat tjetër”, përfundon analiza e Arben Fetoshit.
