Shkruan: Besa Nuredini
Opozita po përpiqet ta paraqesë Albin Kurtin si përgjegjësin e vetëm për moskonstituimin e Kuvendit, duke u kapur pas afatit kushtetues tridhjetëditor. Ky afat është detyrim dhe tejkalimi i tij nuk duhet mohuar. Por Kushtetuta nuk mund të lexohet vetëm si kalendar, duke e shkëputur një nen nga tërësia e rendit institucional dhe nga qëllimi përfundimtar i saj: krijimin e institucioneve funksionale.
Problemi i Kurtit nuk është sigurimi i 61 votave për Qeverinë. Me 53 deputetët e Vetëvendosjes dhe përkrahjen e komuniteteve joshumicë, Qeveria mund të formohet. Pengesa e vërtetë është zgjedhja e presidentit, sepse në dy raundet e para kërkohet prania e së paku 80 deputetëve. Pa pjesëmarrjen e një pjese të opozitës, procesi bllokohet, Kuvendi rrezikon shpërndarjen dhe Kosova përfundon sërish në zgjedhje.
Prandaj këmbëngulja e Kurtit për një marrëveshje politike para vazhdimit të procesit nuk buron nga frika për ta formuar Qeverinë. Ajo buron nga nevoja që Kuvendi, Qeveria dhe Presidenca të ndërtohen si një tërësi funksionale. Përndryshe, do ta konstituonim Kuvendin sot vetëm për ta shpërndarë nesër te çështja e presidentit.
Këtu zbulohet përdorimi selektiv i Kushtetutës nga opozita. Kur afati tridhjetëditor i drejtohet shumicës, çdo vonesë shpallet sulm ndaj rendit kushtetues. Kur opozita duhet të hyjë në sallë dhe ta sigurojë kuorumin për zgjedhjen e presidentit, mospjesëmarrja paraqitet si e drejtë politike. Por Kushtetuta nuk mund të jetë detyrim për njërën palë dhe instrument taktizimi për tjetrën.
Edhe gjendja e brendshme e partive opozitare shpjegon shumëçka nga kjo sjellje.
LDK-ja nuk po vepron si një trup i bashkuar politik. Në njërën anë është krahu i Lumir Abdixhikut, ndërsa në anën tjetër qëndrojnë figura si Hykmete Bajrami dhe Avdullah Hoti, të cilët kanë shfaqur hapur dallime për drejtimin e partisë, raportin me Vjosa Osmanin dhe mënyrën e zgjidhjes së çështjes së presidentit. Mungesat në mbledhjet partiake dhe përplasjet publike tregojnë një parti që ende nuk e ka zgjidhur krizën e vet të autoritetit, por kërkon të luajë rolin e arbitrit për kreun e shtetit.
Ambiciet personale nuk krijojnë vetvetiu legjitimitet shtetëror. Disa dhjetëra mijëra vota për deputet nuk e bëjnë askënd automatikisht figurë konsensuale për presidente. Presidenti nuk zgjidhet për ta shpërblyer një individ apo për ta qetësuar një fraksion partiak. Ai duhet të jetë rezultat i një marrëveshjeje që siguron përfaqësim, stabilitet dhe funksionim institucional.
PDK-ja, ndërkaq, duket politikisht e barrikaduar. Në vend që të ofrojë një rrugëdalje, ajo pret 16 shtatorin, datën kur në Hagë pritet të shpallet aktgjykimi ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit. Lidhja emocionale me ish-drejtuesit e saj është e kuptueshme, por një parti që pretendon drejtimin e shtetit nuk mund ta mbajë të tashmen politike të Kosovës pezull duke pritur një vendim gjyqësor. Fati institucional i vendit nuk mund të mbetet peng i pritjeve, shpresave apo llogarive të një partie.
AAK-ja, e cila mezi qëndron mbi pragun me rreth 6 për qind, ka zgjedhur zhurmën në vend të peshës politike. Hedhja e vezëve ndaj kryeministrit nga deputetja Time Kadrijaj nuk ishte akt opozitar, por degradim i institucionit. Edhe më e papranueshme ishte gjuha e përdorur, një gjuhë që do të ishte e turpshme edhe në rrugë, e jo më brenda Kuvendit të Republikës. Kur mungojnë argumentet, vezët dhe fyerjet mund të prodhojnë disa minuta spektakël, por nuk prodhojnë as shumicë, as president dhe as shtet funksional.
Kjo është pamja reale: një LDK e ndarë në disa qendra ambiciesh, një PDK e mbyllur në pritjen e 16 shtatorit dhe një AAK që mungesën e fuqisë politike përpiqet ta zëvendësojë me incidente. Të tria e akuzojnë Kurtin për bllokadë, por asnjëra nuk paraqet shumicë alternative dhe as nuk garanton 80 deputetët e nevojshëm për zgjedhjen e presidentit.
Kurti mund ta formojë Qeverinë pa opozitën. Por ai nuk dëshiron ta konstituojë një Kuvend që opozita do ta rrëzojë pas pak javësh duke bojkotuar zgjedhjen e presidentit. Prandaj kërkesa për marrëveshje nuk është përpjekje për ta bllokuar shtetin, por për ta penguar opozitën që ta çojë atë përsëri në zgjedhje.
Prandaj pyetja nuk është vetëm nëse është kaluar një afat. Pyetja themelore është: kush po kërkon një marrëveshje për krijimin e të gjitha institucioneve dhe kush po e ruan bojkotin si rrugën më të shkurtër drejt zgjedhjeve të reja?
Kushtetuta nuk mbrohet duke recituar afatet e saj para kamerave dhe duke boshatisur sallën kur kërkohet përgjegjësi. Ajo mbrohet duke krijuar institucione. Dhe deri më tani, opozita ka treguar shumë zell për të numëruar ditët, por shumë pak vullnet për t’i dhënë fund bllokadës.
